प्रकाशित मिति : ३२ असार २०८३, बिहिबार
फोटो : टिन्गी इन्जुरी ल फर्म
जस्टिस डिपार्टमेन्टको एउटा अदालती दर्तामा अदालतले फेला पार्न नसकेको एउटा मुद्दाको निर्णय उद्धृत गरिएपछि मिशिगनका एक संघीय न्यायाधीशले बिहीबार आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्सको प्रयोगसँग जोडिएका जोखिमहरूबारे सरकारलाई सचेत गराएका छन्।
आइसद्वारा गरिएको आफ्नो हिरासतलाई चुनौती दिँदै एक व्यक्तिले दायर गरेको मुद्दामा सरकारले बुझाएको कागजातमा उल्लेखित मुद्दा अदालतले फेला पार्न नसकेको मुख्य अमेरिकी जिल्ला न्यायाधीश हाला जार्बुले बताए। ल्यान्सिङ, मिशिगनमा जारी गरिएको एक संक्षिप्त आदेशमा उनले एआईको प्रयोगप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
न्यायाधीश जार्बुले विवादित उद्धरण सम्भवतः आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्सद्वारा तयार पारिएको हुनसक्ने बताए तापनि एआई नै प्रयोग गरिएको हो भनेर ठोकुवा भने गरेका छैनन्। यसमा कुनै एआई प्रोग्राम प्रयोग भएको थियो वा थिएन भन्ने कुरा स्वतन्त्र रूपमा प्रमाणित गर्न सकेको छैन।
तत्कालीन राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पद्वारा नियुक्त न्यायाधीश जार्बुले भने, मैले हाललाई यस कार्यका लागि कुनै प्रतिबन्ध वा सजाय तोक्ने छैन, तर सरकारले भविष्यमा यस अदालतमा बुझाउने आफ्ना कागजातहरूमा अस्तित्वमा नरहेका मुद्दाहरू समावेश नगर्ने कुरा सुनिश्चित गर्नुपर्छ, यो भनिरहनु पर्ने कुरा होइन।
जुनसुकै वकिलले एआई प्रयोग गर्दा, उद्धृत गरिएका मुद्दाहरू वास्तवमै अस्तित्वमा छन् कि छैनन् र ती उद्धरणहरूले सम्बन्धित कानुनलाई सही र निष्पक्ष रूपमा प्रतिनिधित्व गर्छन् कि गर्दैनन् भनी कडाइका साथ जाँच गर्नुपर्छ, यो स्पष्ट हुनुपर्छ,जार्बुले लेखेका छन्, अदालतप्रतिको इमानदारिताको कर्तव्यले कम्तीमा यही माग गर्दछ।
यस मुद्दाको हेरचाह गरिरहेको ‘वेस्टर्न डिस्ट्रिक्ट अफ मिशिगन’ को अमेरिकी सरकारी वकिलको कार्यालयले यसबारे टिप्पणीका लागि गरिएका अनुरोधहरूको तत्काल कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन।
मिशिगन आप्रवासी अधिकार केन्द्रका तर्फबाट वादीका वकिल अलिसा हेनेनले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै सरकारले संघीय अदालतहरूमा भ्रमपूर्ण मुद्दाहरूमा भर परिरहेको हुन सक्छ भनी थाहा पाउँदा निराशा लागेको बताए।
यस्ता प्रतिक्रियाहरूले वास्तविक मानिसहरूको जीवनमा असर पार्छन्, हेनेनले भने, मनगढन्ते मुद्दाहरूमा भर पर्नु सेवाग्राहीप्रति र अदालतको इमानदारिताप्रतिको बेइमानी हो।
अमेरिकाभरिका विभिन्न मुद्दाहरूमा एआई उपकरणहरूका कारण गलत मुद्दाका उद्धरणहरू, कानुनी अधिकारहरूको गलत व्याख्या र अस्तित्वमा नरहेका कानुनी स्रोतहरू देखा पर्ने क्रम बढ्दै गएको आरोप लाग्ने गरेको छ।
सामान्यतया वकिलहरूलाई एआई प्रयोग गर्न प्रतिबन्ध लगाइएको छैन, तर उनीहरू अदालतमा पेस गरिने कागजातहरूको शुद्धता सुनिश्चित गर्न अदालती नियमहरूद्वारा बाँधिएका हुन्छन्। ती नियमहरू सरकारी वकिल र अभियोजकहरूमा पनि समान रूपमा लागू हुन्छन्, जसमध्ये केही वकिलहरू बहसका टिपोटहरू तयार पार्न एआई उपकरण प्रयोग गरेको कारण छानबिनको दायरामा परेका छन्।