प्रकाशित मिति : १९ असार २०८३, शुक्रबार
गत वर्षको कर विधेयक मार्फत बालबालिकाहरूका लागि घोषणा गरिएको विशेष लगानी खाता अर्थात् ‘ट्रम्प एकाउन्ट’ मा शनिबारदेखि आधिकारिक रूपमा रकम जम्मा गर्न सुरु गरिँदैछ। अमेरिकी ट्रेजरी विभागका अनुसार हालसम्म ६० लाखभन्दा बढी अमेरिकी बालबालिकाहरू यस कार्यक्रममा दर्ता भइसकेका छन्। यद्यपि, यो संख्या योग्य रहेका १८ वर्ष मुनिका कुल बालबालिकाहरूको १० प्रतिशतभन्दा कम हो।
यस नीति अनुसार जनवरी १, २०२५ देखि सुरु हुने चार वर्षको अवधिमा जन्मने प्रत्येक शिशुले अमेरिकी सरकारको तर्फबाट खातामा $१,००० को प्रारम्भिक जम्मा रकम प्राप्त गर्नेछन्। हालसम्म यो उमेर समूहका करिब १४ लाख बालबालिका मात्र दर्ता भएका छन्, जुन योग्य शिशुहरूको झन्डै एक-चौथाई मात्र हो। यसका साथै, ठूला उमेरका बालबालिकाहरू पनि रोजगारदाता र परोपकारी संस्थाहरूबाट प्राप्त हुने योगदानका लागि योग्य मानिएका छन्।
ट्रम्प प्रशासनले खाता खोल्नेहरूको यो संख्यालाई ठूलो उपलब्धिका रूपमा लिएको छ। बाल बचत खाता बारे अध्ययन गरिरहेका अनुसन्धानकर्ताहरूले लाखौँ परिवार यसमा जोडिनु सकारात्मक भएको बताएका छन्। तर, उनीहरूले धेरैभन्दा धेरै परिवारसम्म पुग्न नसक्नुका केही मुख्य बाधाहरू पनि औंल्याएका छन्।
अधिकांश परिवारलाई यस्तो खाताको बारेमा जानकारी नै छैन।’ट्रम्प एकाउन्ट’ नामकरण गरिएका कारण राष्ट्रपति ट्रम्पसँग असहमत कतिपय परिवारहरू यसबाट टाढिएका छन्।हाल यो खाता खोल्नका लागि अभिभावकहरूले कर दर्ता फारम भर्नुपर्ने व्यवस्था छ। अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार यदि बालबालिकालाई जन्मनासाथ स्वतः यसमा सूचीकृत गर्ने व्यवस्था गरिएको भए सहभागीको संख्या निकै उच्च हुने थियो।
यस कार्यक्रमलाई लिएर विभिन्न राजनीतिक विचारधारा भएका व्यक्तिहरूमा एउटा साझा चिन्ता देखिएको छ। यो खाताको प्रयोग बढीजसो ती परिवारहरूले गरिरहेका छन् जो पहिलेदेखि नै सेयर बजार वा ५२९ कलेज बचत योजनामा लगानी गरिरहेका छन्। नतिजास्वरूप, लगानीको पहुँच नभएका विपन्न वर्गका बालबालिकाहरू फेरि पनि पछि पर्ने देखिन्छ।
वासिङ्टन विश्वविद्यालयका अनुसन्धान निर्देशक स्टीफन रोल भन्छन्, “कर दर्ता नगर्ने, डिजिटल पहुँच नभएका वा वित्तीय प्रणालीसँग अभ्यस्त नभएका परिवारहरू यसबाट छुट्ने सम्भावना बढी हुन्छ। वास्तवमा यस्तै न्यून आय भएका परिवारहरूलाई यो कार्यक्रमको सबैभन्दा बढी आवश्यकता छ।”
विज्ञहरूका अनुसार यो असमानताले अमेरिकामा विद्यमान जातीय र आर्थिक सम्पत्तिको खाडल लाई अझ बढाउन सक्छ। तर, एस्पेन इन्स्टिच्युटका वरिष्ठ नीति सल्लाहकार रे बोशारा भन्छन्, “म स्वीकार गर्छु कि यसले असमानता केही बढाउन सक्छ। तर न्यून आय भएका परिवारलाई पनि बजारमा भित्र्याउन यो मूल्य चुकाउनु आवश्यक छ।”
यो कानुन अनुसार ट्रम्प खातामा जम्मा भएको रकमलाई कम लागत पर्ने ‘इन्डेक्स फन्ड’ मा लगानी गरिन्छ। जब बालबालिकाहरू १८ वर्षका हुन्छन्, यो खाता स्वतः अवकाश कोषमा परिणत हुन्छ। यसपछि उक्त रकम कलेजको पढाइ, घर खरिद वा अवकाश जीवनका लागि निकाल्न सकिन्छ। समय अगावै अन्य काममा रकम निकालेमा जरिवाना लाग्ने व्यवस्था छ।
प्रशासनको अनुमान अनुसार जन्मको समयमा गरिएको $१,००० को लगानी १८ वर्षको उमेर पुग्दा बढेर $६,००० सम्म पुग्न सक्छ। यसमा परिवारका अतिरिक्त विभिन्न परोपकारी संस्थाहरूले पनि रकम थपिरहेका छन्। उदाहरणका लागि, अर्बपति माइकल र सुसान डेल फाउन्डेसन, ओक्लाहोमा राज्य सरकार, र ‘माइक्रोन’ कम्पनीले लाखौँ बालबालिकाका लागि प्रतिव्यक्ति $२५० थप गरिदिने घोषणा गरेका छन्।
ट्रेजरी सेक्रेटरी स्कट बेसेन्टले गत महिना भनेका थिए, यो खाताले प्रत्येक अमेरिकी बच्चाले निजी स्वामित्व र चक्रवर्ती ब्याजको फाइदा पाउन सक्ने सुनिश्चित गर्नेछ। संक्षिप्तमा भन्नुपर्दा, अब हरेक अमेरिकी शिशु जन्मँदै सेयरधनी बन्नेछन्।
प्रशासनले हाल यसको प्रचारप्रसारका लागि समुदायहरूसँग सहकार्य गर्ने, सार्वजनिक ठाउँमा होर्डिङ बोर्डहरू राख्ने र वित्तीय साक्षरता पाठ्यक्रममा यसलाई समावेश गर्ने योजना बनाएको छ। स्वतः दर्ता गर्ने विषयमा पनि छलफल भइरहेको भए तापनि गोपनीयता सम्बन्धी कानुनी जटिलताका कारण यसलाई तुरुन्तै लागू गर्न भने गाह्रो भइरहेको ट्रेजरी अधिकारीहरूले बताएका छन्।