प्रकाशित मिति : २१ जेष्ठ २०८३, बिहिबार
तस्बिर:सगरमाथा प्रदूषण नियन्त्रण समिति
सर्वोच्च शिखर सगरमाथा क्षेत्रमा बेपत्ता भई जीवित रहने आशा मारिएका ओखलढुङ्गाका पर्वतारोहण गाइड दावा शेर्पा ६ दिनपछि जीवितै फेला परेका छन्। सगरमाथाको सफल आरोहण गरी फर्कने क्रममा तेस्रो शिविर माथि करिब ७,५०० मिटरको उचाइबाट उनी एक साताअघि सम्पर्कविहीन भएका थिए।
८के एक्सपिडिसन मार्फत आरोहणमा गएका ५२ वर्षीय दावालाई (जसलाई प्रसिद्ध पर्वतारोही एडमन्ड हिलारीको नामबाट ‘हिलारी दावा शेर्पा’ पनि भनिन्छ) बिहीबार बिहान सगरमाथा प्रदूषण नियन्त्रण समितिका सफाइ कामदारहरूले खुम्बु आइसफल क्षेत्रमा आधार शिविरतर्फ घिस्रिँदै तलतिर झरिरहेको अवस्थामा फेला पारेका हुन्।
शुरुमा हेलिकप्टरसहित व्यापक खोजी गर्दा पनि उनी फेला पर्न सकेका थिएनन्। अत्यधिक पातलो हावा र प्रतिकूल मौसमका कारण उनको बाँच्ने सम्भावना क्षीण भइसकेको अवस्थामा ६ दिनपछि जीवितै फेला पर्नुलाई पर्वतारोहण क्षेत्रमा एउटा ठूलो ‘चमत्कार’ का रूपमा लिइएको छ।
खोजीमा संलग्न ८के एक्सपिडिसनका कार्यकारी निर्देशक पेम्बा शेर्पाले भने, “दावा सबै प्रतिकूलताका विरुद्ध लडेर यति धेरै दिनसम्म जीवित रहन सफल भए। यो साँचो अर्थमा एक ‘स्व-उद्धार’ हो। मेरो जानकारीमा भएसम्म अहिलेसम्म सगरमाथाको यति उच्च क्षेत्रमा एक्लै यति लामो समय कोही पनि बाँचेका छैनन्। आफूलाई सुरक्षित राख्न उनी सायद बीचमा भेटिएका खाली टेन्टहरूभित्र बसेको हुनुपर्छ।
आइसफल क्षेत्रमा फेला परेलगत्तै उनलाई प्राथमिक उपचार र खानेकुरा दिइएको थियो। अत्यधिक चिसोका कारण उनको हात र खुट्टामा घाउ देखिएको छ। आधार शिविरमा अवस्था स्थिर बनाइएसँगै उनलाई हेलिकप्टरमार्फत तत्काल काठमाडौँ ल्याएर टोखास्थित ह्याम्स अस्पताल भर्ना गरिएको छ।
अस्पतालको सघन उपचार कक्षका चिकित्सक अनुसार दावा अहिले पूर्ण होसमा छन् र उनको उपचार भइरहेको छ। उनकी छोरी म्हेन्दो ल्हामो शेर्पाले भनिन्, “उहाँले मलाई चिन्नुभयो, उहाँ राम्रोसँग कुराकानी गरिरहनुभएको छ। हामी धेरै खुसी छौँ।”
यसअघि उनको खोजी कार्य सुस्त भएको भन्दै आफन्त कुङ शेर्पाले असन्तुष्टि पोखेका थिए भने दावाकी श्रीमतीले उनको आत्माको शान्तिका लागि अन्तिम संस्कारको प्रार्थना (घेवा) समेत सुरु गरिसकेकी थिइन्।
बुधबार मात्रै बेलायती पूर्व रोयल मरिन तथा पर्वतारोही क्रिस थ्रालले दावाको निधन भएको ठानेर इन्स्टाग्राममा एउटा भावुक भिडियो पोस्ट गरेका थिए।
थ्रालका अनुसार, शिखरबाट ओर्लने क्रममा चौथो शिविर बाट तल झर्दै गर्दा दावा आफ्नो झोला बिसाएर थकाइ मार्न बसेका थिय। थ्रालले ‘हिलारी, तिमी ठीक छौ नि?’ भनी सोध्दा दावाले ‘अँ ठीक छु, तिमी अघि बढ्दै गर’ भनेका थिए। पर्वतारोहणमा शेर्पाहरू कहिले अघि त कहिले पछि हुनु सामान्य भएकाले थ्राल अगाडि बढे। बाटोमा थ्रालले टोलीकै एक संघर्ष गरिरहेका पोल्यान्डका आरोहीलाई भेटे र उनलाई बचाउँदै तल ओर्ले। तर दावा भने पछि उनीहरूसँग जोडिन आइपुगेनन्।
त्यो निकै लामो र थकाइलाग्दो आरोहण थियो। सामान्यतया शिखर पुगेर फर्कन ५ दिन लाग्ने ठाउँमा प्रतिकूल मौसमका कारण हामीलाई ११ दिन लाग्यो,” थ्रालले भने, “त्यसैले मैले सोचेँ— शेर्पा त पहिले पनि सयौँ पटक यस्ता परिस्थितिबाट सहजै निस्किएका छन्, उनी आफैँ आइहाल्छन् नि।
यस वर्षको वसन्त ऋतुको आरोहण सिजन सगरमाथाको इतिहासकै सबैभन्दा ब्यस्त सिजन बन्यो, जहाँ १,००० भन्दा बढीले सफल आरोहण गरे। तर यही सिजनमा हालसम्म ५ जनाको ज्यान गइसकेको छ, जसमा आरोहणको तयारी र बाटो बनाउने कार्यमा खटिएका ३ जना नेपाली शेर्पा आरोही रहेका छन्।