प्रकाशित मिति : २६ जेष्ठ २०८३, मंगलबार
तस्बिर: जोश रिड/अनस्प्लास
यस वर्ष सार्वजनिक गरिएको ग्लोबल पीस इन्डेक्सको ताजा प्रतिवेदनअनुसार विश्वमा अशान्ति र असुरक्षाको दर तीव्र रूपमा बढ्दै गएको पाइएको छ। प्रतिवेदनले कुल ९९ देशहरूमा शान्तिको स्थिति खस्किएको देखाएको छ, जसले विश्वव्यापी रूपमा शान्ति र स्थिरता घट्दै गएको लगातार १२ औँ वर्षलाई जनाउँछ।
‘इन्स्टिच्युट फर इकोनोमिक्स एन्ड पीस’ ले १६३ देशहरूका २३ वटा विभिन्न सूचकहरूलाई अध्ययन गरेर यो सूची तयार पारेको हो। विश्वभर भूराजनीतिक तनाव र सैन्य द्वन्द्व बढिरहेका बेला केही सीमित देशहरू भने नागरिक सुरक्षा र अमनचयनका लागि बलियो खम्बाका रूपमा टिकिरहेका छन्।
प्रतिवेदनअनुसार युरोपेली टापु राष्ट्र आइसल्यान्ड यस वर्ष पनि विश्वकै सबैभन्दा शान्त र सुरक्षित देश बन्न सफल भएको छ। सन् २००८ देखि लगातार शीर्ष स्थानमा रहँदै आएको आइसल्यान्डले यस पटक पनि आफ्नो साख जोगाएको हो।
यहाँ साम्प्रदायिक हिंसा र प्रदर्शनहरूमा आएको कमीका कारण सुरक्षाको वातावरण थप सुदृढ बनेको छ। नागरिक तहमा उच्च लैंगिक समानता, बलियो सामाजिक एकता, उत्कृष्ट सार्वजनिक सेवा र नवीकरणीय ऊर्जाको प्रयोग नै यो देश शान्त रहनुको मुख्य कारण मानिन्छ। साथै, यसको भौगोलिक अवस्थितिले गर्दा यो मुलुक विश्वका अन्य सैन्य तनावहरूबाट टाढा रहँदै आएको छ।
यस सूचीको दोस्रो स्थानमा दक्षिण प्रशान्त महासागरीय राष्ट्र न्युजिल्यान्ड रहेको छ। न्युजिल्यान्ड एसिया-प्रशान्त क्षेत्रकै सबैभन्दा शान्त देश हो, जहाँ पछिल्लो समय हतियार आयातमा भारी कटौती गरिएका कारण यसको अवस्थामा थप सुधार आएको हो। यहाँका बासिन्दाहरू प्रकृतिसँग निकै नजिक छन् र समुदायमा एकअर्काप्रति ठुलो जिम्मेवारी बोध गर्छन्। हतियारसम्बन्धी कडा कानुन र प्रहरीले हतियार बोक्न नपर्ने शान्त वातावरणका कारण यहाँका नागरिकहरूले दैनिक जीवनमा असुरक्षाको महसुस गर्नु पर्दैन।
त्यसैगरी, आफ्नो ऐतिहासिक सैन्य तटस्थताको नीतिका कारण स्विट्जरल्यान्ड यस वर्ष तेस्रो स्थानमा उक्लिएको छ। कम अपराध दर र नागरिकहरूबीचको आपसी विश्वास नै स्विस समाजको मुख्य आधार हो। यहाँका बासिन्दाहरू दैनिक जीवनमा नियम कानुनको कडा पालना गर्छन् र व्यावहारिक समझदारीमा विश्वास राख्छन्।
अर्कोतर्फ, निकै कम सैन्य खर्च र उच्च आन्तरिक सुरक्षाका कारण पूर्वी युरोपको सुन्दर देश स्लोभेनिया पहिलो पटक चौथो स्थानमा पर्न सफल भएको छ। स्लोभेनियाली संस्कृतिमा काम र व्यक्तिगत जीवनबीचको सन्तुलनलाई धेरै महत्त्व दिइने हुनाले त्यहाँको जनजीवन निकै शान्त र व्यवस्थित छ।
यस वर्षको सूचकांकमा पाँचौँ स्थानमा रहन सफल देश आयरल्यान्ड हो। कम हिंसात्मक गतिविधि र अन्तर्राष्ट्रिय सैन्य गठबन्धनहरूमा असंग्लग्न रहने नीतिका कारण आयरल्यान्डले शीर्ष पाँचमा आफ्नो स्थान सुरक्षित गरेको हो।
इतिहासमा थुप्रै उतारचढाव र संघर्षहरू भोगेको यो देशमा बाहिरी पाहुना र यात्रीहरूलाई गरिने स्वागत र सत्कारलाई आफ्नो संस्कृतिको अभिन्न हिस्सा मानिन्छ। प्रतिवेदनका अनुसार यी शीर्ष पाँच देशहरूले के प्रमाणित गरेका छन् भने, बलियो सरकारी संस्था, समाजमा आपसी विश्वास र प्रकृतिको सामीप्यता कायम राख्न सके विश्वव्यापी अशान्तिका बीच पनि नागरिकलाई पूर्ण सुरक्षित राख्न सम्भव हुन्छ।