प्रकाशित मिति : १३ असार २०८३, शनिबार
तस्बिर: जुलिया डेमारी निकिन्सन / एपी/रासस
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकी प्रविधि कम्पनीहरूमाथि डिजिटल सेवा कर लगाउने जुनसुकै युरोपेली देशविरुद्ध १०० प्रतिशत आयात भन्सार शुल्क लगाउने घोषणा गरेका छन्।
आफ्नो सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म ‘ट्रुथ सोसल’ मा लेख्दै ट्रम्पले विभिन्न युरोपेली देशहरूले यस्तो कर लगाउने विषयमा छलफल गरिरहेको र केही देशहरू कार्यान्वयनको नजिक पुगेको उल्लेख गरेका छन्। उनले यो दण्डात्मक जरिवाना तुरुन्तै लागू हुने र यसले विद्यमान सम्पूर्ण द्विपक्षीय व्यापार सम्झौताहरूलाई खारेज गर्ने चेतावनी दिएका छन्।
ट्रम्पको यो पोस्टले नयाँ कर तुरुन्तै लागू गर्न खोज्ने देशहरूलाई लक्षित गरे पनि, बेलायतको हकमा यसको स्पष्ट असर के हुनेछ भन्ने कुरा अझै खुल्न सकेको छैन। बेलायतले सन् २०२० देखि नै यस्तो कर अभ्यासमा ल्याइसकेको छ।
ट्रम्पले लेखेका छन्, कृपया यो भनाइलाई चेतावनीका रूपमा लिइयोस्-जुनसुकै देशले यस्तो कर लगाउँछ, उसले अमेरिकामा पठाउने सम्पूर्ण सामानहरूमा तुरुन्तै १००% भन्सार शुल्कको सामना गर्नुपर्नेछ।
बेलायतको २% डिजिटल सेवा कर मुख्य गरी ठूला सर्च इन्जिन, सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म र अनलाइन बजारहरूमा लागू हुन्छ, जसको विश्वव्यापी डिजिटल व्यवसायिक राजस्व ५० करोड पाउन्ड भन्दा बढी र बेलायतभित्रको कुल राजस्व २ करोड ५० लाख पाउन्ड भन्दा बढी छ।
यस करले एप्पल, गुगल, मेटा र अमेजन जस्ता ठूला अमेरिकी कम्पनीहरूलाई प्रत्यक्ष असर पारेको छ। बेलायती वित्त मन्त्रालयका अनुसार, यस करबाट सन् २०२३-२४ मा ६७ करोड ८० लाख पाउन्ड संकलन भएकोमा सन् २०२४-२५ मा बढेर ८० करोड पाउन्डभन्दा बढी उठेको थियो।
यसअघि गत अप्रिलमा पनि ट्रम्पले ठूला अमेरिकी कम्पनीहरूलाई लक्षित गरी कर लगाएको भन्दै बेलायतले ठूलो भन्सार शुल्कको सामना गर्नुपर्ने बताएका थिए। त्यस समयमा ट्रम्पले भनेका थिए, उनीहरू सजिलै पैसा कमाउन सकिन्छ भन्ने सोच्छन्, त्यसैले उनीहरू सबैले हाम्रो देशको फाइदा उठाइरहेका छन्।
नयाँ डिजिटल कर लगाउने वा परिमार्जन गर्ने तयारीमा रहेका युरोपेली देशहरू विरुद्ध ट्रम्पको यो धम्की अमेरिका र युरोपेली संघबीच नयाँ व्यापार सम्झौता भएको केही दिनपछि आएको हो। साइप्रसका ऊर्जा, वाणिज्य तथा उद्योग मन्त्री माइकल डामियानोसले त्यसबेला सम्झौताको पालना नभएमा वा हितमा आँच आएमा ईयूले तुरुन्त र समानुपातिक रूपमा जवाफ दिन सक्ने बताएका थिए।
कर नीतिमा केन्द्रित गैर-नाफामूलक संस्था ‘ट्याक्स फाउन्डेसन’ का अनुसार फ्रान्स, इटाली र स्पेनले पनि आफ्ना देशमा सञ्चालित ठूला कम्पनीहरूमाथि ३% डिजिटल सेवा कर लगाउँदै आएका छन् भने अन्य धेरै ईयू राष्ट्रहरूले पनि यस्तै कर लागू गर्ने वा प्रस्ताव गर्ने तयारी गरेका छन्। यस्तै करहरूलाई कारण देखाउँदै अनलाइन व्यापारिक कम्पनी अमेजनले यसै वर्षको सुरुमा आफ्ना बिक्रेताहरूमाथि लाग्ने शुल्क बढाएको थियो।
सन् २०२५ मा पुनः राष्ट्रपति बनेपछि ट्रम्पले धेरै देशहरूमाथि ठूला भन्सार शुल्कहरू लगाउने प्रयास गरिरहेका छन्। यसअघि ट्रम्पले विश्वव्यापी रूपमा १०% भन्सार शुल्क लगाउन गरेको प्रयासलाई अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले गत फेब्रुअरीमा खारेज गरिदिएको थियो।
यद्यपि, अमेरिकाले हालै मात्र जबर्जस्ती श्रम रोक्न पर्याप्त काम नगरेको आरोप लगाउँदै आफ्ना लगभग सबै आयात ओगट्ने दर्जनौं देशहरूमाथि १० देखि १२.५% सम्मको नयाँ भन्सार शुल्क घोषणा गरेको छ।