प्रकाशित मिति : २२ चैत्र २०८२, आइतबार
फोटो: एपी/रासस
आर्टिमिस-२ मिशन अन्तर्गत चन्द्रमातर्फ यात्रा गरिरहेका अन्तरिक्ष यात्रीहरू यतिबेला मानव इतिहासमै पृथ्वीबाट सबैभन्दा टाढा पुग्ने व्यक्तिहरूमध्ये पर्ने समय नजिकिएको छ ।
अन्तरिक्षयान पृथ्वीबाट टाढिँदै जाँदा उनीहरूले नासाको ह्युस्टन, टेक्ससस्थित मिसन नियन्त्रण केन्द्रसँग निरन्तर सम्पर्क कायम राखिरहेका छन्। तर, यो सम्पर्क केही समयका लागि पूर्ण रूपमा टुट्ने भएको छ।
सोमबार राति करिब २३:४७ बजे (स्थानीय समय) अन्तरिक्षयान चन्द्रमाको पछाडिको भाग तर्फ प्रवेश गर्नेछ। त्यसबेला चन्द्रमाको विशाल पिण्डले पृथ्वीबाट पठाइने रेडियो र लेजर सिग्नललाई अवरुद्ध गर्नेछ। जसका कारण अन्तरिक्ष यात्रीहरू करिब ४० मिनेटसम्म पृथ्वीसँग पूर्ण रूपमा सम्पर्कविहीन हुनेछन्।
यो समय उनीहरूका लागि पूर्ण एकान्त र गहिरो अनुभूतिको क्षण हुनेछ। अन्धकारमय अन्तरिक्षमा उनीहरू आफ्नै सोच र भावनासँग मात्र रहनेछन्।
अन्तरिक्षयानका पाइलट भिक्टर ग्लोभरले यस क्षणलाई विश्वले सकारात्मक रूपमा लिनुपर्ने बताएका छन्। उनले भनेका छन्, “हामी सम्पर्कबाहिर रहँदा मानिसहरूले हाम्रो सुरक्षाका लागि प्रार्थना र शुभकामना दिन सक्छन्।”
अन्तरिक्ष इतिहासमा यो अनुभव नयाँ भने होइन। करिब ५० वर्षअघि एपोलो ११ का अन्तरिक्ष यात्रीहरूले पनि यस्तै अवस्थाको सामना गरेका थिए। सन् १९६९ मा नील आर्मस्ट्रङ्ग र बज आल्ड्रिन चन्द्रमाको सतहमा उत्रिँदा माइकल कोलिन्स भने अन्तरिक्षयानमा एक्लै चन्द्रमाको परिक्रमा गरिरहेका थिए।
चन्द्रमाको पछाडितर्फ जाँदा उनी करिब ४८ मिनेटसम्म पूर्ण रूपमा सम्पर्कविहीन भएका थिए। कोलिन्सले त्यसबेला आफूलाई “पूर्ण रूपमा एक्लो” महसुस गरे पनि डर वा पीडाको सट्टा ‘विश्राम र शान्ति’ महसुस भएको उल्लेख गरेका थिए।
पृथ्वीमा रहेका वैज्ञानिकहरूका लागि यो ४० मिनेट निकै तनावपूर्ण हुनेछ। विशेष गरी बेलायतको कर्नवालस्थित ‘गूनहिली अर्थ स्टेशन’ बाट अन्तरिक्षयानको सिग्नल निगरानी भइरहेको छ। त्यहाँका प्राविधिकहरूका अनुसार सिग्नल हराउँदा केही चिन्ता भए पनि पुनः सम्पर्क स्थापित हुँदाको खुसी बेग्लै हुनेछ।
भविष्यमा यस्ता सञ्चार अवरोध हटाउन युरोपियन स्पेस एजेन्सी ले “मुनलाइट” जस्ता कार्यक्रममार्फत चन्द्रमाको वरिपरि उपग्रहहरूको सञ्जाल बनाउने योजना बनाएको छ। यसले चन्द्रमाको जुनसुकै कुनामा पनि निरन्तर सञ्चार सम्भव बनाउनेछ।
सम्पर्कविहीन रहेको समयमा अन्तरिक्ष यात्रीहरूले चन्द्रमाको अध्ययन, तस्वीर संकलन र भूगर्भीय अवलोकन गर्नेछन्। जब अन्तरिक्षयान चन्द्रमाको छायाबाट बाहिर निस्कनेछ र पृथ्वीसँग सम्पर्क पुनः स्थापित हुनेछ, तब संसारभरका मानिसहरूले राहतको सास फेर्नेछन्। एजेन्सीहरुको सहयोगमा