प्रकाशित मिति : १६ असार २०८३, मंगलबार
Photo: Tomasz Zielonka/Unsplash
अमेरिकाको सर्वोच्च अदालतले महिला तथा बालिकाहरूको खेलकुद प्रतियोगितामा ट्रान्सजेन्डर खेलाडीहरूलाई सहभागी हुन रोक लगाउने राज्यका कानुनहरूलाई सदर गरेको छ। यस निर्णयलाई एलजीबीटीक्यु अधिकारको क्षेत्रमा अर्को एउटा ठुलो धक्काका रूपमा हेरिएको छ।
६-३ को बहुमतले विभाजित अदालतले वेस्ट भर्जिनिया र इडाहोका प्रतिबन्धात्मक कानुनहरूलाई चुनौती दिने दुई ट्रान्सजेन्डर विद्यार्थीहरू, बेकी पेपर-ज्याक्सन र लिन्डसे हेकक्सको विपक्षमा फैसला सुनाएको हो।
न्यायाधीश ब्रेट कवानागद्वारा लिखित बहुमतको रायमा भनिएको छ- यी कानुनहरूले अमेरिकी संविधानको १४औँ संशोधन (जसले कानुन सबैका लागि समान रूपमा लागू हुनुपर्ने माग गर्दछ) वा सन् १९७२ को शिक्षा संशोधनको ‘टाइटल नाइन’ (जसले शिक्षामा लैङ्गिक भेदभावलाई निषेध गर्दछ) को उल्लङ्घन गर्दैनन्।
न्यायाधीश कवानागले लेखेका छन्, “संविधान र टाइटल नाइनले अमेरिकाभरिका महिला तथा बालिकाहरूको खेलकुद संरचनामा आमूल परिवर्तन (ओभरहल) को माग गर्दैनन्।”
यद्यपि, उनले खेलकुदमा प्रतिस्पर्धा गर्न चाहने ट्रान्सजेन्डर बालिका तथा महिलाहरूप्रति सहानुभूति प्रकट गर्दै उनीहरूको प्रतिस्पर्धा गर्ने इच्छाको सम्मान गरिनुपर्ने र उनीहरूलाई समाजबाट बहिष्कृत वा निन्दित गरिनु नहुने कुरामा जोड दिएका छन्।
यो फैसला प्रत्यक्ष रूपमा वेस्ट भर्जिनिया र इडाहोसँग मात्र सम्बन्धित भए पनि यसले यस्तै प्रकारको प्रतिबन्ध लगाएका अन्य २५ वटा राज्यहरूलाई समेत प्रभाव पार्ने सम्भावना छ। ६-३ को अनुदारवादी बहुमत रहेको सर्वोच्च अदालतमा ट्रान्सजेन्डर समुदायले व्यहोर्नुपरेको पराजयको यो पछिल्लो शृङ्खला हो।
यसअघि अदालतले ट्रान्सजेन्डर युवाहरूको लैङ्गिक संक्रमण उपचारमा प्रतिबन्ध लगाउने राज्यका कानुनहरूलाई सदर गरेको थियो। त्यसैगरी, ट्रान्सजेन्डर विद्यार्थीहरूको सुरक्षा गर्ने क्यालिफोर्नियाको नीतिविरुद्ध उभिएका अभिभावकहरूको पक्षमा अदालतले फैसला सुनाएको थियो भने ट्रान्सजेन्डर व्यक्तिहरूलाई सेनामा प्रतिबन्ध लगाउने र राहदानीमा उनीहरूको लैङ्गिक पहिचान समावेश गर्न रोक लगाउने ट्रम्प प्रशासनका नीतिहरूलाई पनि अनुमति दिएको थियो।
सन् २०२० को एउटा अघिल्लो फैसलामा भने अदालतले रोजगारमा भेदभाव निषेध गर्ने नागरिक अधिकार ऐन १९६४ को ‘टाइटल सेभेन’ लैङ्गिक पहिचान र यौनिक अभिमुखीकरणमा पनि लागू हुने अचम्मको निर्णय सुनाएको थियो, जुन निर्णय अहिले अपवाद जस्तो देखिन थालेको छ।
यो मुद्दा दायर गर्ने १६ वर्षीया हाईस्कुलकी विद्यार्थी पेपर-ज्याक्सनले ‘प्युबर्टी-ब्लकिङ’ (किशोरावस्था रोक्ने) औषधि र एस्ट्रोजेन हर्मोन प्रयोग गर्दै बालिकाहरूको क्रस-कन्ट्री, सर्टपुट र डिस्कस थ्रो प्रतियोगिताहरूमा प्रतिस्पर्धा गर्दै आएकी थिइन्।