सानो देशको ठूलो प्रदर्शन : रेगुलर टाइममा नहारेको केप भर्डे

काठमाडौं । यस पटक विश्वकपमा गोल गर्ने खेलाडीको मात्र होइन विपक्षीको आक्रमणलाई रोक्दै गोल हुन बचाउने खेलाडीहरुको पनि चर्चा उत्तिकै छ ।

उपाधि दाबेदार र ठूला टिमहरुको सँगै स्टार खेलाडीहरुको चर्चा स्वभाविक छ । तर उत्तर अमेरिकाको अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडामा भइरहेको फिफा विश्वकप २०२६ मा एक डेब्युटान्ट टोली र त्यसका खेलाडीहरुको चर्चा अरुको जत्तिकै भइरहेको छ ।

अफ्रिकाको १० वटा टापुहरु मिलेर बनेको केप भर्डेले विश्वकपमा पहिलो सहभागितामै शानदार प्रदर्शन गर्‍यो, बलिया विपक्षी टिमहरुलाई समेत कडा टक्कर दियो । समूह चरणमा अपराजित रहँदै पहिलो सहभागितामै नकआउट चरणमा पुगेर इतिहास रच्यो । अनी साविक विजेता अर्जेन्टिनालाई झण्डै हराउने अवस्थामा पुगिसकेको थियो ।

राउण्ड अफ ३२ को खेलमा उपाधि दाबेदार अर्जेन्टिनालाई निर्धारित समयमा १-१ को बराबरीमा रोकेर खेललाई अतिरिक्त समयमा पुर्‍याएको केप भर्डे अन्तिममा आत्मघाती गोलमा ३-२ ले पराजित हुँदै बाहिरियो ।

लियोनल मेसीको अर्जेन्टिना विरुद्ध केप भर्डेले जुन साहस देखायो त्यसको जति प्रशंसा गरेपनि कम हुन्छ । विश्वभरका फुटबल पण्डितहरु देखि फुटबल समर्थकहरु अनी पूर्व खेलाडीहरुले समेत केप भर्डेको खुलेर प्रशंसा गरेका छन् ।

अर्जेन्टिना विरुद्ध दुई पटक पछि परेर पनि केप भर्डेले खेलमा बराबरी गोल फर्काउँदै पुनरागमन गरेको थियो । खेल सकिने ९ मिनेट बाँकी हुँदा (१११औं मिनेट) डिने बोर्गासले आत्मघाती गोल गरेपछि केप भर्डे पराजित भयो ।

मायामीमा अतिरिक्त समयमको खेल सकिएको रेफ्रीले संकेत गरेपनि केप भर्डेका खेलाडीहरु मैदानमा ढले । तर उनीहरुको लागि यो जित सरह नै थियो ।

‘केप भर्डे खेलमा त हार्‍यो, तर उसले सबैको मन जित्यो ।’ स्कटल्याण्डका पूर्वअन्तर्राष्ट्रिय खेलाडी जेम्स म्याकफाडेनले बीबीसी रेडियो फाइभ लाइभसँग भने, ‘उनीहरूले मैदानमा साहस, एकता र आफू को हौँ र के गर्न सक्छौँ भन्ने कुरामा अटल विश्वास देखाए ।’

‘यो प्रतियोगिताको वास्तविक कथा नै केप भर्डे हो । एउटा फुटबल टोलीमा सबैले देख्न चाहने कुरा नै यही हो ।’ म्याकफाडेनले भने ।

यस्तै इंग्ल्यान्डका पूर्व खेलाडी ग्यारी नेभिलले पनि केप भर्डेको प्रशंसा गरे । ‘मैले कुनै पनि अन्डर डग टिममबाट देखेको यो अहिलेसम्मकै सबैभन्दा उत्कृष्ट प्रदर्शनमध्ये एक हो ।’ नेभिलले आइटिभीसँग भने, ‘उनीहरू घर फर्कनु परेकोमा रोइरहेका छन् । उनीहरू घर जान चाहँदैनन्, बरु बाँकी जीवन यहीँ बिताउन चाहन्छन् ।’

नेभिलले कतिपय खेलाडीका लागि यस्तो मौका उनीहरुको जीवनमा फेरि कहिल्यै नआउन सक्ने र यो पल जादुमयी सँगै दु:खद पनि भएको बताए ।

केप भर्डेका प्रशिक्षक बुबिस्टा आफ्नो टोली सानो भएपनि उत्कृष्ट टोलीसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्छ भनेर देखाएको र निकै गर्व लागेको बताए । ‘हामीले देखायौँ कि हामी सानो देश हुन सक्छौँ, तर विश्वका उत्कृष्ट टोलीहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्छौँ । यो हाम्रो लागि ठुलो गर्वको कुरा हो,’ उनले भने, ‘हामीले हाम्रो देशको लागि इतिहास रच्यौँ । हाम्रो देशलाई प्रतिनिधित्व गर्नुमा उनीहरु पनि गौरवान्वित छन् । विश्व विजेता टिमससँग हामीले गरेजस्तो यसरी खेल्नु र दुई पटकसम्म बराबरी गर्नु अविश्वसनीय कुरा हो ।’

रेगुलर टाइममा अपराजित

पहिलो विश्वकप सहभागिता ४ खेल, ३ बराबरी र १ हार । विपक्षी विरुद्ध ४ गोल गर्दा ५ गोल बेहोरेको । गोलकिपर भोजिन्हाको उत्कृष्ट बचाउ अनी सामाजिक सञ्जालमा चुलिएको चर्चा ।

फिफा विश्वकप २०२६ मा केप भर्डेको तथ्याङ्क हेर्दा यति नै हो । तर केप भर्डेले विश्वकपमा गरेको प्रदर्शन र पाएको चर्चा त्यो तथ्याङ भन्दा हजारौँ गुणा बढी छ । त्यसको जति चर्चा र तारिफ गरेपनि कम हुन्छ ।

पहिलो पटक विश्वकपमा सहभागि जनाएको केप भर्डे दुई पूर्व विजेता स्पेन र उरुग्वे जस्ता बलिया टिम रहेको समूहमा थियो । यस समूहमा पछिल्लो समया विश्वकप खेल्दै आएको साउदी अरेबिया पनि थियो । यस्तोमा केप भर्डेका लागि समूह चरण पार गर्नु चुनौती थियो ।

तर समूह चरणमा केप भर्डे अपराजित मात्र रहने स्पेन भन्दा पछि रहेर समूह उपविजेता बन्दै नकबउट चरणमा प्रवेश गर्‍यो ।

केप भर्डेले अप्रत्यासित नतिजा निकाल्ने क्रममा पहिलो खेलमै स्पेनलाई गोलरहित बराबरीमा रोकेर चर्चा बटुल्यो । त्यसमा खेलमा गोलकिपर भोजिन्हाले ७ सेभ गरेपनि उनको चर्चा पनि विश्वभर फैलियो ।

दोस्रो खेलमा दुई पटकको विश्व विजेता उरुग्लेलाई पनि केप भर्डेले उत्कृष्ट पुनरागमन गर्दै २-२ को बराबरीमा रोक्यो । दुई पटक पछि परेको अवस्थामा केप भर्डेले बराबरी गोल फर्काएर अंक खोसेको थियो ।

तेस्रो खेलमा साउदी अरेबिया विरुद्ध गोलरहित बराबरी खेलेपनि केप भर्डे समूहमा उरुग्वे भन्दा अघि रह्यो ।

स्पेन ७ अंक जोडेर समूह विजेता बन्दा ३ अंकसहित केप भर्डे उपविजेता बन्यो । अन्तिम खेलमा स्पेनसँग पराजित भएपछि उरुग्वे २ अंकसहित तेस्रो स्थानमा रह्यो ।

उत्कृष्ट ८ तेस्रो टोली नकआउट चरणमा पुग्ने प्रावधान रहेपनि उरुग्वे २ अंक मात्र हुँदा त्यसमा पनि पर्न सकेन । समूह चरणमा केप भर्डे तीनवटै खेलमा अपराजित रह्यो ।

समूह उपविजेता बनेपछि केप भर्डेले राउण्ड अफ ३२ र समूह जे को विजेता तथा साविक विजेता अर्जेन्टिनाको सामना गर्ने तय भयो ।

एकातिर लियोनल मेसीको विश्व विजेता टोली अर्जेन्टिना अर्कोतिर डेब्युटान्ट टोली केप भर्डे ।

यस खेलमा पनि केप भर्डे नियिमत ९० मिनेटमा अर्जेन्टिनालाई बराबरीमा रोक्न सफल भयो त्यो पनि एक गोल बेहोरेको अवस्थामा पुनरागमन गरेर ।

निर्धारित समयमा हार नमानेको केप भर्डे अतिरिक्त समयमा मात्र पराजित भएको हो ।

अर्जेन्टिना विरुद्ध केप भर्डे सहजै पराजित हुने वा अर्जेन्टिनाले ३/४ गोल अन्तरले जित्ने धेरैले अनुमान गरेपनि मैदान भने त्यस्तो भएन ।

अर्जेन्टिना विरुद्ध देखाएको साहसले गर्दा केप भर्डेको सबैतिर तारिफ भयो । खेल हारेर पनि मन जितेको केप भर्डे । हारेर पनि म्याच विनर बनेको केप भर्डे यस्तै यस्तै ।

भोजिन्हा : दी वाल

केप भर्डे यस विश्वकपको कथा बन्दा त्यसको नायक बने ४० वर्षिय गोलकिपर भोजिन्हा ।

भोजिन्हाले विश्वकप विजेता स्पेन र अर्जेन्टिना जस्ता टिम विरुद्ध शानदार प्रदर्शन गरे । स्पेन विरुद्ध ८ बचाउ गरेका उनले अर्जेन्टिना विरुद्ध ७ बचाउ गरे ।

केप भर्डेलाई गोल बेहोर्नबाट रोक्ने यी भोजिन्हा अर्थात दी वाल नै थिए ।

विश्वकपको डेब्यु खेलमै भोजिन्हाले २०१० को विजेता स्पेनलाई बराबरीमा रोक्न शानदार प्रदर्शन गरे । त्यसपछि उनले आँशु झार्दै गर्वको साथ केप भर्डेको झण्डा दुई हातले टाउकोमाथि उठाएको तस्विर भाइरल बनेको थियो ।

त्यसपछि उनी तत्कालै ‘कल्ट हिरो’ बने । तर उनको चर्चा त्यो तस्बीर वा इमोसन मात्र थिएन । उनले मैदानमा देखाएको उत्कृष्ट प्रदर्शनले गर्दा उनी सुपर स्टार जस्तै बनेका थिए ।

४० वर्षको उमेरमा पहिलो पटक विश्वकप खेल्नु, विश्वकप अघि कहिल्यै खासै नाम नसुनिनु अनी विश्वकपको डेब्यु खेलमै शानदार प्रदर्शनपछि भोजिन्हाको सामाजिक सञ्जालमा पछ्याउनेहरुको संख्या पनि ह्वात्तै बढेको थियो ।

भोजिन्हाले अर्जेन्टिना विरुद्ध ८ सेभ गरेपछि यस विश्वकपमा उनले कूल १८ बचाउ गरे । कुरासाओका इयान रुम (२०) र पाराग्वेका अर्मान्डो गिल (१९) पछि उनी सर्वाधिक बचाउने गर्ने गोलकिपरमा तेस्रो स्थानमा छ ।

भोजिन्हाको विश्वकपको रोमाञ्चक यात्रा सकिएको छ । पोर्चुगलको दोस्रो डिभिजनको क्लब चाभेससँग उनको सम्झौता पनि सकिएको छ । उनी अहिले क्लब विहिन छन् । अब उनले कुन क्लबबाट खेल्नेछन् त्यो चासोको विषय बनेको छ । सम्भवत कुनै ठूला क्लबले उनलाई अनुबन्ध गर्न सक्छन् । त्यो समयले नै बताउँनेछ ।

तर नेभिल भने भोजिन्हाले क्लब विहिन भएर बस्नु नपर्ने बताउँछन् । ‘विश्वकपको प्रदर्शन पछि उनले एउटा राम्रो क्लब पाउनेछन् ।’

यस्तै इयान राइटले अर्जेन्टिना विरुद्धको प्रदर्शनपछि भोजिन्हामा ‘नायकको जस्तो ऊर्जा’ रहेको बताए ।

Cover Photo: IMAGO / Sports Press Photo