गर्मी मौसम सुरु भएसँगै तापक्रम बढ्छ, पसिना धेरै आउन थाल्छ र शरीरमा असहजता महसुस हुन सक्छ । यस्तो अवस्थामा अधिकांश मानिसले बाहिरी कपडाको छनोटमा ध्यान दिए पनि भित्री वस्त्रको महत्त्वलाई बेवास्ता गर्ने गर्छन् ।
शरीरसँग प्रत्यक्ष सम्पर्कमा रहने भित्री वस्त्रको सही छनोटले गर्मीका बेला आरामदायी महसुस गराउनुका साथै छालासम्बन्धी विभिन्न समस्या, दुर्गन्ध तथा संक्रमणबाट समेत जोगाउन मद्दत गर्छ ।
गर्मीमा शरीरको तापक्रम नियन्त्रण गर्न पसिना निस्कने प्राकृतिक प्रक्रिया हो । तर पसिना लामो समयसम्म छालामा जमिरहँदा ब्याक्टेरिया र फङ्गस बढ्ने वातावरण तयार हुन्छ ।
विशेषगरी काखी, स्तनमुनिको भाग, जाँघको भित्री भाग तथा गोप्य अंग वरपरका क्षेत्र बढी प्रभावित हुने गर्छन् । त्यसैले गर्मी मौसममा लगाइने भित्री वस्त्र केवल फेसन वा डिजाइनका आधारमा होइन, कपडाको गुणस्तर, साइज, आराम र स्वास्थ्यका पक्षलाई ध्यानमा राखेर छनोट गर्न आवश्यक हुन्छ।
गर्मीमा भित्री वस्त्रको सही छनोट किन आवश्यक छ ?
मानव शरीरमा पसिना उत्पादन गर्ने लाखौं ग्रन्थी हुन्छन् । तातो मौसममा शरीरलाई चिसो राख्न यी ग्रन्थीबाट पसिना निस्कन्छ । यदि लगाएको भित्री वस्त्रले पसिना सोस्न सकेन भने छाला लामो समयसम्म भिजिरहन्छ । यसले र्यास, चिलाउने समस्या, दुर्गन्ध, फङ्गल संक्रमण तथा छालामा जलन निम्त्याउन सक्छ ।
गर्मीमा भित्री वस्त्र छनोट गर्दा मुख्य रूपमा तीन कुरामा ध्यान दिनुपर्छ– कपडाको सामग्री, हावा आवतजावत हुने क्षमता र आरामदायी फिटिङ ।
सन् २०१८ मा हार्भर्ड टी.एच. चान जनस्वास्थ्य विद्यालयका अनुसन्धानकर्ता लिडिया मिङ्गुएज अलार्कोनको नेतृत्वमा गरिएको अध्ययन प्रतिष्ठित ‘ह्युमन रिप्रोडक्सन’ नामक वैज्ञानिक जर्नलमा प्रकाशित भएको थियो ।
उक्त अध्ययनमा ६५६ जना पुरुष सहभागी थिए । अनुसन्धानले खुकुला किसिमका भित्री वस्त्र लगाउने पुरुषहरूमा कस्सिने भित्री वस्त्र लगाउने पुरुषहरूको तुलनामा शुक्रकीटको चाल र कुल शुक्रकीट संख्या बढी रहेको देखाएको थियो । अनुसन्धानकर्ताहरूले यसको सम्भावित कारण अण्डकोष वरपरको कम तापक्रमलाई मानेका छन् ।
अमेरिकन कलेज अफ अब्स्टेट्रिसियन एन्ड गायनोकोलोजिस्ट्सले महिलाहरूलाई धेरै कस्सिने कपडा नलगाउन तथा कम्तीमा पनि कपासको तह भएको भित्री वस्त्र प्रयोग गर्न सुझाव दिएको छ । यसले संवेदनशील अंग वरपर हावाको आवतजावत सहज बनाउने र अनावश्यक चिसोपन तथा जलन कम गर्न मद्दत गर्न सक्छ ।
गर्मीमा सबैभन्दा उपयुक्त कपडा : कटन
गर्मी मौसमका लागि कटन अर्थात् कपासबाट बनेका भित्री वस्त्रलाई सबैभन्दा राम्रो विकल्प मानिन्छ । कटन प्राकृतिक रेशाबाट तयार हुने भएकाले यसले छालालाई सास फेर्न मद्दत गर्छ । यसले शरीरबाट निस्किएको पसिना सोसेर बाहिर निकाल्न सहयोग गर्छ, जसले छालालाई लामो समयसम्म सुख्खा राख्छ ।
कटनको अर्को फाइदा भनेको यसले छालामा एलर्जी हुने सम्भावना कम गर्नु हो । संवेदनशील छाला भएका व्यक्तिहरूलाई कटनका भित्री वस्त्र बढी उपयुक्त मानिन्छ । चिकित्सकहरूले विशेषगरी महिलाहरूलाई कटन लाइनिङ भएका प्यान्टी प्रयोग गर्न सल्लाह दिने गरेका छन्, किनभने यसले गोप्य अंग वरपरको क्षेत्रमा ओस कम गर्न मद्दत गर्छ ।
बाँसको फाइबरबाट बनेका भित्री वस्त्र
हाल विश्वभर बाँसको फाइबरबाट बनेका कपडाहरू लोकप्रिय बन्दै गएका छन् । बाँसको फाइबर नरम, हल्का र अत्यधिक आरामदायी मानिन्छ । यसले पसिना नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ र केही अध्ययनहरूले बाँसको फाइबरमा जीवाणुको वृद्धि कम गर्ने गुण पनि हुन सक्ने देखाएका छन् ।
बाँसको फाइबरबाट बनेका भित्री वस्त्र विशेषगरी अत्यधिक पसिना आउने व्यक्तिका लागि उपयोगी हुन सक्छन् । यस्ता कपडाले शरीरलाई चिसो महसुस गराउन सहयोग गर्ने भएकाले गर्मी मौसममा राम्रो विकल्पका रूपमा हेरिन्छ ।
मोडल र माइक्रोमोडल कपडा पनि राम्रो विकल्प
मोडल र माइक्रोमोडल काठको पल्पबाट बनाइने आधुनिक फेब्रिक हुन् । यी कपडाहरू कटनभन्दा पनि नरम हुने र पसिना व्यवस्थापन गर्ने क्षमता राम्रो हुने बताइन्छ । शरीरसँग राम्रोसँग फिट हुने भएकाले दिनभर आरामदायी महसुस हुन्छ ।
विशेषगरी लामो समय कार्यालयमा बस्ने, यात्रा गर्ने वा धेरै हिँडडुल गर्ने व्यक्तिहरूका लागि मोडल फेब्रिकका भित्री वस्त्र उपयोगी हुन सक्छन् ।
कुन कपडाबाट बनेका भित्री वस्त्रबाट बच्नुपर्छ ?
गर्मीमा पूर्णरूपमा नाइलन, पोलिस्टर वा अन्य सिंथेटिक सामग्रीबाट बनेका भित्री वस्त्र धेरै समय लगाउनु उपयुक्त मानिँदैन । यस्ता कपडाले हावा राम्ररी पास हुन दिँदैनन्, जसले पसिना थुनिन सक्छ ।
पसिना थुनिँदा छालामा ओसिलोपन बढ्छ र ब्याक्टेरिया तथा फङ्गस बढ्ने सम्भावना पनि बढ्छ । यसले विशेषगरी महिलामा योनिसम्बन्धी संक्रमण तथा पुरुषमा छालाको जलन र चिलाउने समस्या निम्त्याउन सक्छ ।
यद्यपि खेलकुदका लागि डिजाइन गरिएका केही विशेष मोइस्चर–विकिङ फेब्रिक भने फरक हुन्छन् । यस्ता कपडाहरू पसिनालाई छिट्टै बाहिर निकाल्न तयार गरिएका हुन्छन् र व्यायामका बेला उपयोगी मानिन्छन् ।
भित्री वस्त्रको साइज किन महत्त्वपूर्ण छ ?
धेरै मानिसले आकर्षक देखिने वा शरीरलाई कसिलो बनाउने उद्देश्यले टाइट भित्री वस्त्र प्रयोग गर्ने गर्छन् । तर गर्मी मौसममा यस्तो बानीले समस्या निम्त्याउन सक्छ ।
अत्यधिक कस्सिने भित्री वस्त्रले छालामा घर्षण बढाउँछ । जाँघको भित्री भाग, कम्मर तथा गोप्य अंग वरपर रातो दाग, चिलाउने समस्या र र्यास देखिन सक्छ । हावाको आवतजावत कम हुँदा पसिना बढी जम्न सक्छ ।
त्यसैले शरीरमा सहज रूपमा फिट हुने तर अत्यधिक टाइट नहुने भित्री वस्त्र छनोट गर्नु राम्रो मानिन्छ ।
महिलाहरूले के ध्यान दिने ?
गर्मीमा महिलाहरूले विशेषगरी कटन वा अन्य हावा पास हुन सक्ने फेब्रिकबाट बनेका भित्री वस्त्र रोज्नुपर्छ । अत्यधिक प्याडिङ भएको ब्राले गर्मी बढाउन सक्छ र पसिना जम्ने सम्भावना पनि बढ्छ ।
यदि लामो समय बाहिर बस्नुपर्ने वा शारीरिक गतिविधि बढी हुने अवस्था छ भने पसिना सोस्ने गुण भएका स्पोट्र्स ब्रा उपयोगी हुन सक्छन् । तर व्यायामपछि भिजेको स्पोट्र्स ब्रा लामो समयसम्म लगाइराख्नु हुँदैन ।
महिलाहरूमा गर्मी मौसममा फङ्गल संक्रमण र योनि क्षेत्रमा हुने जलनका समस्या बढ्न सक्ने भएकाले दैनिक सरसफाइ र सही भित्री वस्त्रको छनोट अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।
पुरुषहरूका लागि के उपयुक्त हुन्छ ?
पुरुषहरूले पनि कटन, बाँसको फाइबर वा मोडल फेब्रिकका अन्डरवेयर प्रयोग गर्दा बढी आराम महसुस गर्न सक्छन् । शरीरलाई पर्याप्त हावा पुग्ने र घर्षण कम गर्ने डिजाइनका भित्री वस्त्र उपयोगी मानिन्छन् ।
विशेषगरी धेरै समय मोटरसाइकल चलाउने, खेलकुद गर्ने वा बाहिर काम गर्ने व्यक्तिले पसिना धेरै आउने भएकाले दिनमा एकभन्दा बढी पटक भित्री वस्त्र परिवर्तन गर्नु लाभदायक हुन सक्छ ।
भित्री वस्त्रको सरसफाइ किन आवश्यक छ ?
विश्व स्वास्थ्य संगठनले व्यक्तिगत सरसफाइलाई संक्रमण रोकथामको महत्त्वपूर्ण उपाय मानेका छन् । सफा भित्री वस्त्रले छालामा जीवाणु र फङ्गसको वृद्धि कम गर्न मद्दत गर्छ ।
गर्मीमा दैनिक रूपमा भित्री वस्त्र परिवर्तन गर्नुपर्छ । अत्यधिक पसिना आएको अवस्थामा दिनमा दुई पटकसम्म फेर्नु राम्रो हुन्छ । धुने बेला हल्का डिटर्जेन्ट प्रयोग गर्नुपर्छ र राम्ररी सुकाएर मात्र लगाउनुपर्छ । ओसिलो भित्री वस्त्र प्रयोग गर्दा संक्रमणको जोखिम बढ्न सक्छ ।
गर्मीमा भित्री वस्त्रसम्बन्धी केही आम भ्रम
धेरै मानिसहरू महँगो वा ब्रान्डेड भित्री वस्त्र नै सबैभन्दा राम्रो हुन्छ भन्ने सोच राख्छन् । तर भित्री वस्त्रको गुणस्तर यसको ब्रान्डभन्दा पनि कपडाको प्रकार, फिटिङ र सरसफाइमा निर्भर हुन्छ ।
त्यस्तै, धेरै टाइट भित्री वस्त्रले शरीरलाई राम्रो आकार दिन्छ भन्ने विश्वास पनि स्वास्थ्यका दृष्टिले सही मानिँदैन । अत्यधिक कस्सिने कपडाले आराम घटाउने र छालाको समस्या बढाउने सम्भावना हुन्छ ।
भित्री वस्त्र केवल शरीर ढाक्ने कपडा मात्र होइन, दैनिक स्वास्थ्य र आरामसँग प्रत्यक्ष जोडिएको आवश्यकता हो । त्यसैले गर्मीमा बाहिरी फेसनभन्दा पनि शरीरलाई स्वस्थ, सफा र सहज राख्ने भित्री वस्त्रको छनोटलाई प्राथमिकता दिनु बुद्धिमानी हुन्छ ।