प्रकाशित मिति : माघ २९, २०८२ बिहीबार

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले आप्रवासन नियन्त्रण गर्ने प्रयासलाई तीव्र बनाउँदै विदेशी मूलका अमेरिकीहरू (विदेशी जन्मेका अमेरिकी)को नागरिकता खारेज गर्ने अभियान विस्तार गर्ने योजना अघि सारेको छ। योजनासँग परिचित स्रोतहरूका अनुसार यस अभियानअन्तर्गत अमेरिकी नागरिकता तथा आप्रवासन सेवा (यूएससीआइएस)ले देशभरका आफ्ना कार्यालयहरूमा विशेष टोली परिचालन गर्दै नागरिकता प्राप्त व्यक्तिहरूको विवरण पुनः परीक्षण गर्न थालेको छ।
जानकारीअनुसार प्रशासनले प्रत्येक महिना करिब १०० देखि २०० सम्भावित नागरिकता खारेजीका मुद्दा पहिचान गर्ने लक्ष्य राखेको छ। यस्ता मुद्दाहरू सामान्यतया दुर्लभ हुने गरेका छन् । प्रायः आवेदन प्रक्रियामा आपराधिक इतिहास वा मानव अधिकार उल्लङ्घन लुकाएको आरोपमा आधारित हुने गर्छन्।
अमेरिकी डिपार्टमेन्ट अफ जस्टिसको तथ्याङ्कअनुसार ट्रम्पको पहिलो कार्यकालमा चार वर्षभित्र जम्मा १०२ नागरिकता खारेजीका मुद्दा दायर भएका थिए। यद्यपि नयाँ योजनाले यस्तो कारबाहीलाई थप विस्तार गर्ने संकेत देखाएको छ।
यो अभियान अमेरिकी डिपार्टमेन्ट अफ होमल्याण्ड सेक्युरिटी (डिएचएस)को व्यापक आप्रवासन नियन्त्रण नीतिको हिस्सा हो। डिपार्टमेन्टले अमेरिकी शहरहरूमा देशनिकाला अभियानलाई तीव्र बनाउनुका साथै पक्राउ गरिएका आप्रवासीहरूलाई राख्न ठूलो संरचना निर्माण गर्ने कार्य पनि अघि बढाएको छ। साथै, हजारौँ भिसा रद्द गर्ने र केही ग्रीन कार्डधारकलाई समेत देशनिकाला गर्ने प्रयास भइरहेको बताइएको छ।
यूएससीआइएसका प्रवक्ता म्याथ्यु ट्रागेसरले नागरिकता धोखाधडी वा गलत विवरणमार्फत प्राप्त भएको प्रमाण भेटिएमा सम्बन्धित व्यक्तिको नागरिकता पुनरावलोकन गरिने बताएका छन्। उनले प्राकृतिककरण प्रक्रियामा हुने धोखाधडीप्रति शून्य सहनशीलता नीति अपनाइएको उल्लेख गरे।
योजनासँग परिचित स्रोतहरूका अनुसार प्रशासनले प्रक्रिया छिटो बनाउन विभिन्न उपायहरू खोजिरहेको छ। यूएससीआइएसले देशभर रहेका ८० भन्दा बढी कार्यालयमा कर्मचारीलाई विशेष तालिम दिने र विशेषज्ञ टोली परिचालन गर्ने योजना बनाएको बताइएको छ।
डिपार्टमेन्ट अफ जस्टिसले पनि वकिलहरूलाई नागरिकता खारेजी सम्बन्धी मुद्दामा प्राथमिकता दिन निर्देशन दिएको छ। सम्भावित मुद्दाहरूमा राष्ट्रिय सुरक्षामा जोखिम पुर्याउने, युद्ध अपराध वा यातनामा संलग्न, सरकारी स्वास्थ्य सेवा कार्यक्रमहरूमा धोखाधडी गर्ने तथा अन्य गम्भीर अपराधमा संलग्न व्यक्तिहरू समावेश हुन सक्छन्।
विज्ञहरूका अनुसार नागरिकता खारेज गर्ने प्रक्रिया जटिल र लामो हुने भएकाले यसलाई विरलै प्रयोग गरिनुपर्ने औजारका रूपमा हेरिन्छ। पूर्व यूएससीआइएस अधिकारीहरूले कुनै पनि राष्ट्रपति एक्लैले नागरिकता हटाउन नसक्ने स्पष्ट कानुनी प्रक्रिया रहेको बताएका छन्।
आप्रवासन नीति विश्लेषकहरूले भने नयाँ नीतिगत परिवर्तनहरूले केही प्राकृतिक अमेरिकी नागरिकहरूलाई भविष्यमा थप जाँच र कानुनी जोखिममा पार्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। साथै, अनुसन्धान प्रक्रियाले आर्थिक तथा मानसिक दबाब सिर्जना गर्न सक्ने बताइएको छ।
यसैबीच केही रिपब्लिकन सांसदहरूले सरकारविरुद्ध धोखाधडी गर्ने, आतंकवादी समूहमा संलग्न हुने वा नागरिकता प्राप्त गरेको १० वर्षभित्र गम्भीर अपराधमा दोषी ठहर हुने व्यक्तिको नागरिकता हटाउन सकिने विधेयक प्रस्ताव गरेका छन्।
डिपार्टमेन्ट अफ होमल्याण्ड सेक्युरिटीका अनुसार प्रत्येक वर्ष झण्डै ८ लाख मानिस अमेरिकी प्राकृतिक नागरिक बन्छन्। अमेरिकी नागरिक बन्न कानुनी स्थायी बसोबास, अंग्रेजी भाषाको ज्ञान, अमेरिकी इतिहास तथा समाजबारे जानकारी र राम्रो नैतिक चरित्र आवश्यक पर्ने व्यवस्था रहेको छ।