प्रकाशित मिति : जेष्ठ १३, २०८२ सोमबार
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले युक्रेनमा गरेको सप्ताहान्तको बमबारीप्रति गहिरो असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्। उनले पुटिनको व्यवहारप्रति आश्चर्य व्यक्त गर्दै आफु पुटिनसँग खुसी नरहेको बताए । उनले भने, ‘म पुटिनसँग खुसी छैन।’
राष्ट्रपति ट्रम्पले रुसले युक्रेनमाथि गरेको आक्रमणलाई मन पराएका छैनन् । उनले थपे, ‘मलाई थाहा छैन उनलाई के भयो। उनलाई के भएको होला ? उनले धेरै मानिसहरूलाई मारिरहेका छन्। मलाई यो कुरा मन परेको छैन।’
न्यूजर्सीको मोरिस्टाउन विमानस्थलमा वासिङ्टन फर्कने तयारीमा रहेका ट्रम्पले पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै यस्तो बताएका हुन् । उनको यो प्रतिक्रिया रुसले आइतबार रातभरि युक्रेनी शहरहरू, विशेषगरी राजधानी किएभमा ३६७ ड्रोन र मिसाइलहरू प्रयोग गरेर गरेको आक्रमणको जवाफमा आएको हो। यो आक्रमण युद्धको सबैभन्दा ठूलो हवाई आक्रमण मानिएको छ, जसमा १२ जनाको मृत्यु भएको छ भने दर्जनौं घाइते भएका छन्।
तीन वर्षदेखि चलिरहेको युक्रेन-रुस युद्धमा शान्तिको लागि ट्रम्पले दुवै पक्षलाई युद्धविरामका लागि सहमत गराउन प्रयास गरिरहेका छन्। गत हप्ता उनले रुसी राष्ट्रपति पुटिनसँग दुई घण्टाभन्दा बढी कुराकानी गरेका थिए। यद्यपि, रुसले युद्धविरामको प्रस्तावलाई स्पष्ट रूपमा अस्वीकार गरेको छ । जसले युक्रेन र युरोपेली सहयोगीहरूलाई निराश बनाएको छ।
ट्रम्पले रुसमाथि थप प्रतिबन्धहरू लगाउने सम्भावनालाई पनि उठाएका छन्। उनले भने, ‘मैले सधैं पुटिनसँग राम्रो सम्बन्ध राखेको छु, तर उनले शहरहरूमा रकेटहरू पठाइरहेका छन् । मानिसहरूलाई मारिरहेका छन्, जुन मलाई मन परेको छैन।’ उनले युद्धलाई ‘रक्तपात’ को संज्ञा दिँदै यसलाई रोक्न पुटिनसँग कुराकानी गरेको बताए।
रुसी सेनाले आइतबार रातभरि २९८ ड्रोन र ६९ मिसाइलहरू प्रयोग गरेर युक्रेनमाथि आक्रमण गरेको युक्रेनको वायुसेनाले जनाएको छ। युक्रेनी सेनाले ४५ मिसाइल र २६६ ड्रोनहरूलाई नष्ट गरेको दाबी गरेको छ। यो आक्रमण युद्ध शुरू भएदेखिको सबैभन्दा ठूलो हवाई आक्रमण थियो। युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले युद्धविरामको लागि तयार रहेको र रुसमाथि थप प्रतिबन्धहरू लगाउनुपर्ने बताएका छन्। उनले भने, ‘यदि रुसीहरू हत्या रोक्न तयार छैनन् भने थप कडा प्रतिबन्धहरू आवश्यक छ।’
युरोपेली नेताहरूले पनि रुसलाई ३० दिनको युद्धविराम स्वीकार गर्न दबाब दिइरहेका छन्। जर्मनी, फ्रान्स, बेलायत र पोल्याण्डका नेताहरूले रुसले युद्धविराम नमानेमा नयाँ प्रतिबन्धहरू लगाउने चेतावनी दिएका छन्। युरोपेली युनियनका विदेश नीति प्रमुख काजा कालासले १८ औं प्रतिबन्ध प्याकेजमा काम भइरहेको बताएकी छन्, तर यो प्रक्रिया जटिल रहेको स्वीकार गरेकी छन्।
ट्रम्पले रुस र युक्रेनलाई तुरुन्तै युद्धविराम वार्ता शुरू गर्न आह्वान गरेका छन्। उनले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोशलमा लेखे, ‘रुस र युक्रेनले तुरुन्तै युद्धविराम र युद्धको अन्त्यका लागि वार्ता शुरू गर्नेछन्।’ यद्यपि, क्रेमलिनले यस्तो वार्तालाई समय लाग्ने र जटिल प्रक्रिया भएको बताएको छ। रुसी प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले भने, ‘कुनै समयसीमा छैन र हुन पनि सक्दैन।’
ट्रम्पले युद्ध समाप्त भएपछि रुस र युक्रेनसँग ठूलो व्यापारिक सम्भावनाको कुरा पनि उठाएका छन्। उनले भने, ‘रुसले युद्ध समाप्त भएपछि अमेरिकासँग ठूलो व्यापार गर्न चाहन्छ र म सहमत छु। रुसको सम्भावना असीमित छ। त्यस्तै, युक्रेन पनि व्यापारको माध्यमबाट आफ्नो देशको पुनर्निर्माणमा ठूलो लाभ लिन सक्छ।’