प्रकाशित मिति : १७ जेष्ठ २०८३, आइतबार
फोटो : एएफपी/रासस
अमेरिका र इजरायलले ध्वस्त पारेको दाबी गरेका भूमिगत क्षेप्यास्त्र भण्डार इरानले पुनः सञ्चालन गर्ने तयारी गरेको छ।
इरानले आफ्ना भूमिगत क्षेप्यास्त्र भण्डार र सुरुङहरू तीव्र गतिमा पुनः सञ्चालनमा ल्याउन थालेको एक अध्ययनले देखाएको छ।
यसले अमेरिका र इजरायलको बमबारी अभियानले इरानको क्षेप्यास्त्र क्षमता पूर्ण रूपमा नष्ट गर्न नसकेको संकेत दिएको विज्ञहरूले बताएका छन्।
युद्धका क्रममा अमेरिका र इजरायलले इरानका भूमिगत क्षेप्यास्त्र अड्डाहरूमा पुग्ने सडकहरू ध्वस्त पार्नुका साथै सुरुङका प्रवेशद्वारहरू अवरुद्ध गरेर क्षेप्यास्त्र प्रहार क्षमतालाई कमजोर पार्ने प्रयास गरेका थिए।
तर उपग्रहबाट प्राप्त तस्बिरहरूले इरानले बुलडोजर, डम्प ट्रक तथा अन्य साधारण निर्माण उपकरण प्रयोग गरेर ती अवरोध हटाउँदै आएको देखाएका छन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार सुरुङका प्रवेशद्वार मात्र नष्ट गरेर इरानको क्षेप्यास्त्र शक्ति समाप्त गर्न सम्भव छैन। इरानसँग अझै ठूलो मात्रामा क्षेप्यास्त्र सुरक्षित भण्डारणमा रहेको विश्वास गरिन्छ।
इरान र अमेरिकाबीच होर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्ने विषयमा प्रारम्भिक सहमति भए पनि विस्तृत कार्यान्वयनका लागि अझै महिनौँ लाग्ने अनुमान गरिएको छ।
यदि फेरि सैन्य तनाव बढ्यो भने इरानसँग रहेका क्षेप्यास्त्र र प्रहार टोलीहरू सक्रिय रहुञ्जेल उसले क्षेप्यास्त्र प्रहार जारी राख्न सक्ने विज्ञहरूको भनाइ छ।
इरानको देजफुलस्थित क्षेप्यास्त्र अड्डामा रहेका पाँचमध्ये चार भूमिगत प्रवेशद्वार पुनः खोलिएको उपग्रह तस्बिरहरूले देखाएका छन्। युद्धविरामपछि इरानले सुरुङहरू खुला गर्ने काम झन् तीव्र बनाएको छ।
अमेरिका र इजरायलले १८ वटा भूमिगत क्षेप्यास्त्र केन्द्रका ६९ प्रवेशद्वारमा आक्रमण गरेका थिए। तीमध्ये हालसम्म ५० वटा प्रवेशद्वार पुनः सञ्चालनमा ल्याइसकिएको छ।
इरानले बमबारीबाट क्षतिग्रस्त सडकहरू पनि मर्मत गरिरहेको छ। क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपकहरू आवतजावत गर्न नसकून् भनेर बनाइएका ठूला खाल्डाहरू भरिसकिएको र केही स्थानमा सडक पुनः कालोपत्रे गरिएको उपग्रह तस्बिरहरूले देखाएका छन्।
अमेरिकी बमबारीले तत्कालीन सैन्य सफलता हासिल गरे पनि दीर्घकालीन रणनीतिक उद्देश्य पूरा गर्न नसकेको अनुसन्धानकर्ताहरूको निष्कर्ष छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युद्धको प्रमुख उद्देश्यहरूमध्ये इरानको क्षेप्यास्त्र क्षमता, प्रक्षेपण प्रणाली र सम्बन्धित संरचनाहरूलाई पूर्ण रूपमा नष्ट गर्नु रहेको बताएका थिए।
विशेषज्ञहरूको अनुमानअनुसार इरानसँग अझै करिब एक हजार क्षेप्यास्त्र भूमिगत भण्डारणमा रहेका छन्। सतहमाथिको आक्रमणले ती क्षेप्यास्त्रहरूमा सीमित क्षति मात्र पुर्याएको हुन सक्ने उनीहरूको भनाइ छ।