प्रकाशित मिति : ११ चैत्र २०८२, बुधबार
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानी नेताहरू वार्ता गर्न इच्छुक भए पनि सो कुरा सार्वजनिक रूपमा स्वीकार गर्न डराइरहेको दाबी गरेका छन्।
ट्रम्पका अनुसार, “इरान वार्ता गर्न निकै चाहन्छ, तर उनीहरू आफ्नै जनताबाट प्रतिकार हुने डरले यो कुरा स्वीकार गर्न सकिरहेका छैनन्। उनीहरू हामीसँग पनि डराउँछन्।” उनले थपे, “इरानको नेतृत्व गर्नुजस्तो कठिन काम अहिले कसैले चाहेको छैन।” इरानसँगको सम्भावित वार्ताबारे ट्रम्पले दिएको यो अभिव्यक्तिले नयाँ विवाद समेत सिर्जना गरेको छ।
इरानले भने अमेरिकासँग कुनै पनि प्रकारको औपचारिक वार्ता भइरहेको दाबीलाई अस्वीकार गरेको छ। इरानी अधिकारीहरूले यस्तो दाबीप्रति अविश्वास व्यक्त गरेका छन्।
विशेषज्ञहरूका अनुसार अमेरिका र इरानबीच लामो समयदेखि अविश्वास कायम छ। विगतका वार्ताहरू पछि पनि सैन्य आक्रमण भएका कारण इरानले वार्तालाई जोखिमपूर्ण रूपमा लिने गरेको छ। त्यसैले सार्वजनिक रूपमा कडा अभिव्यक्ति दिइए तापनि पर्दा पछाडि केही कूटनीतिक सन्देश आदानप्रदान भइरहेका हुन सक्छन्।
अमेरिकाले वार्ता भइरहेको दाबी गरिरहेको छ भने इरान त्यसलाई नकारिरहेको छ। यसले दुवै पक्षबीचको दूरी अझै घट्न नसकेको संकेत गर्दछ।
पाकिस्तानजस्ता दुवै देशसँग राम्रो सम्बन्ध भएका मध्यस्थहरूमार्फत अमेरिकी सन्देशहरू इरानसम्म पुर्याइएका छन्। तर, यस्तो सन्देश आदानप्रदानलाई औपचारिक “वार्ता” भन्न इरानी सैन्य प्रवक्ताले स्पष्ट रूपमा अस्वीकार गरेका छन्।
अहिलेको यो अवस्था रुस-युक्रेन युद्ध अन्त्यका लागि देखिएको गतिरोधसँग मिल्दोजुल्दो छ। यो तनाव सुरु हुँदा अमेरिका र इजरायललाई आफ्नो शक्तिशाली सैन्य क्षमताका कारण इरानी इस्लामिक गणतन्त्र छिट्टै ढल्नेछ भन्ने ठूलो आशा थियो। तर, त्यसो हुन सकेन। त्यसैले अमेरिका र इजरायलले चाहेको परिणाम सजिलै प्राप्त नहुन सक्छ। बरु, जति समय इरानी शासन टिकिरहन्छ, त्यति नै ऊ झन् आत्मविश्वासी बन्दै गएको देखिन्छ।
यसैबीच खाडी क्षेत्रका अरब देशहरू भने निराश देखिएका छन्। अमेरिकाले पूर्ण प्रयास गर्दा पनि इरानी शासनलाई विस्थापित गर्न नसकेको, बरु उल्टै उसलाई आक्रोशित बनाएको उनीहरूको बुझाइ छ। यसको असर छिमेकी देशहरूमा परिरहेको छ।
इरानले आफूसँग समय र भौगोलिक अनुकूलता रहेको ठानेको छ। साथै, ह्वाइट हाउसले इरान वार्ताका लागि आतुर छ भनेर जति धेरै प्रचार गर्छ, इरान सम्झौताका लागि त्यति नै कम इच्छुक हुने देखिन्छ।