प्रकाशित मिति : चैत्र १९, २०८१ मंगलबार
अमेरिकाबाट मार्च महिनामा ३० जना नेपालीहरुलाई अमेरिकाले देशनिकाला गरेको छ । मार्च महिनामा अमेरिकाबाट देशनिकाला भएका ३० जना नेपाली नागरिकहरू नेपाल आइपुगेको नेपालको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलका अध्यागमन अधिकारीले खसोखासलाई जानकारी दिएका हुन् । जसमा ६ जना महिला र २४ जना पुरुष रहेका छन्।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको कार्यकाल सुरु भएदेखि हालसम्म ५६ जना नेपालीहरूलाई अमेरिकाले देशनिकाला गरेर नेपाल पठाएको छ । थप २ जनालाई अमेरिकाले देशनिकाला गरेर पनामा पठाएको थियो । उनीहरुको अवस्थाबारे भने जानकारी प्राप्त भएको छैन । यसरी ट्रम्पको पदभारपछि कुल ५८ जना नेपालीहरु अमेरिकाबाट देशनिकाला भएका छन् ।
जनवरी २० पछि जनवरीमा ६ जना नेपालीहरुलाई अमेरिकाले देशनिकाला गरेको थियो । फेब्रुअरीमा २० जना नेपालीहरुलाई अमेरिकाले देशनिकाला गरेकोमा मार्चमा यो तथ्यांकमा बृद्धि भएको छ । फेब्रअरी ८ मा एकैदिन ६ जना नेपालीहरु अमेरिकाबाट देशनिकाला भएर नेपाल पुगेका थिए ।
त्यस्तै मार्च ५ मा अमेरिकी अध्यागमन आइसले देशनिकाला गरेका ८ नेपालीलाई लिएर गएको देशनिकालाको चार्टड विमान काठमाडौं पुगेको थियो । मार्च ५ मा देशनिकाला गरेर नेपाल लगिएका ८ जना नेपालीहरुमध्ये ६ जनासँग म्यादसहितको नेपाली पासपोर्ट रहेको थियो भने २ जनालाई वासिंटन डिसीमा रहेको नेपाली दूतावासले ट्राभल डकुमेन्ट बनाइदिएको थियो ।
अमेरिकाबाट देशनिकाला भएका नेपालीहरुमा दलाललाई लाखौं रकम तिरेर मेक्सिकोहुँदै अमेरिका प्रवेश गरेका नेपालीहरु समेत रहेका छन् । तर उनीहरु कतिजना छन् भन्ने यकिन विवरण भने प्राप्त भएको छैन ।
अमेरिकाबाट देशनिकाला हुने आफ्ना नागरिक नेपालले सहज रुपमा नै स्वीकार गर्दै आएको छ । सोही अनुरुप वासिंटन डिसीमा रहेको नेपाली दूतावासले पनि आइसबाट अनुरोध आएको खण्डमा सहज रुपमा नै अमेरिकाबाट देशनिकाला हुने नेपाली नागरिकको ट्राभल डकुमेन्ट बनाइदिदै आएको छ ।
अमेरिकाबाट देशनिकाला हुने आफ्ना देशका नागरिकहरु स्वीकार नगर्ने देशलाई कारवाही गर्ने अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चेतावनी दिदै आएका छन् । सोही अनुरुप कतिपय देशका सरकारी अधिकारीहरुलाई अमेरिकी भिसामा अमेरिकाले बेलाबेलामा प्रतिबन्ध समेत लगाउँदै आएको छ । तर नेपालका सन्दर्भमा भने कहिले पनि यस्तो समस्या उत्पन्न भएको छैन ।
आइसले पक्राउ गरेर तुरुन्तै देशनिकाला गर्न सक्ने भनेको अमेरिकाबाट पहिले नै देशनिकालाका आदेश पाइसकेका वा अमेरिकामा कुनै कागजात फाइल नगरी बसेका अमेरिका आएको २ बर्ष नपुगेका कागजातविहीनलाईमात्र हो । अन्य व्यक्तिलाई देशनिकालाका लागि आइसले अध्यागमन अदालतमा पेश गरेर त्यहाँबाट देशनिकालाको आदेश लिनुपर्छ । र, यो प्रकृयाका लागि कैयन महिना लाग्नसक्छ ।
ट्रम्प प्रशासन सुरु भइसकेपछि आइसले अहिलेसम्म कतिजना नेपालीहरुलाई पक्राउ गरेको छ भन्नेबारे यकिन विवरण प्राप्त भएको छैन । यस अगाडि बाइडेन प्रशासनको ४ बर्षमा अमेरिकामा १३२ जना नेपालीहरुलाई आइसले पक्राउ गरेको थियो भने १३० जनालाई डिपोर्ट गरेको थियो । त्योबाहेक सिमाक्षेत्रमा सीबीपीले पक्राउ गरेर आइसको हिराशतमा पठाएका नेपालीहरुको संख्या २७ सयभन्दा बढी रहेको थियो । आइसको रिपोर्ट अनुशार ४ बर्षको अवधिमा आइसको हिराशतमा २८९१ जना नेपालीहरु परेका थिए ।
आइसले बाइडेन कार्यकालको पहिलो बर्ष आर्थिक बर्ष २०२१ मा ११, २०२२ मा ३०, २०२३ मा ५६ र २०२४ मा ३५ जना नेपालीहरुलाई अमेरिकाका विभिन्न क्षेत्रबाट पक्राउ गरेको थियो । जसमध्ये २०२४ मा १० जना नेपालीहरु विभिन्न अपराधमा दोषी ठहरिएकाहरु थिए भने २०२३ मा पक्राउ परेकाहरुमा ११ जना विभिन्न अपराधमा दोषी ठहरिएकाहरु रहेको आइसले जनाएको छ ।
त्यस्तै विनाभिसा सिमा पार गर्ने क्रममा सीबीपी लगायतले पक्राउ गरेर आइसको हिराशतमा राखिएका र आइस आफैले अमेरिकाभित्र पक्राउ गरेका नेपालीहरु आर्थिक बर्ष २०२४ मा ७१० जना, २०२३ मा ८३५ जना, २०२२ मा ९६२ जना र २०२१ मा ३८४ जना रहेका थिए ।
पक्राउ पछि आइसले विमानमार्फत देशनिकाला गरेका नेपालीहरु आर्थिक बर्ष २०२१ मा २३ जना, २०२२ मा २८ जना, २०२३ मा २२ जना र २०२४ मा ५७ जना गरी कुल १३० जना रहेका थिए ।
बाइडनको कार्यकालमा लगभग ९ हजार नेपालीहरु विनाभिसा अमेरिका प्रवेश गरेको डिपार्टमेन्ट अफ होमल्याण्ड सेक्युरिटीको तथ्यांकले देखाएको छ । तर सबै नेपालीहरुलाई आइसको हिराशतमा पठाइएको थिएन । केबल झण्डै २८ सय नेपालीहरुलाई मात्र आइसको हिराशतमा पठाइएको थियो । अरुलाई क्याच एण्ड रिलिज नीति अन्तरगत अमेरिकामा छाडिएको थियो ।
अघिल्लो ट्रम्प प्रशासन अन्तर्गतको चार वर्षमा कुल १,८५० नेपालीहरु यसरी विना भिसा अमेरिका प्रवेश गरेका थिए । त्यसको तुलनामा बाइडेनकालमा विनाभिसा प्रवेश गर्नेहरुको संख्यामा झण्डै ५ गुणा बृद्धि भएको थियो । २०२३ को अक्टोबरबाट सुरु भएको र २०२४ को सेप्टेम्बरमा समाप्त भएको आर्थिक बर्ष २०२४ मा सबैभन्दा धेरै ३६९० जना नेपालीहरु विनाभिसा अमेरिका प्रवेश गरेको तथ्यांकले देखाएको छ ।
आर्थिक बर्ष २०२५ सुरु भइसकेपछि गत अक्टोबरमा ४४० र नोभेम्बरमा ३ सय नेपालीहरु विनाभिसा अमेरिका प्रवेश गरेको तथ्यांक डिपार्टमेन्ट अफ होमल्याण्ड सेक्युरिटीले सार्वजनिक गरेको थियो । आर्थिक बर्ष २०२३ मा ३१४० जना नेपालीहरु विनाभिसा अमेरिका प्रवेश गरेका थिए । आर्थिक बर्ष २०२२ मा १४९० र २०२१ मा ४२० जना नेपालीहरु विनाभिसा अमेरिका प्रवेश गरेका थिए ।