प्रकाशित मिति : २४ असार २०८३, बुधबार
Photo:Maarten van den Heuvel/ Unsplash
ह्वाइट हाउसले २५ वटा ‘फ्रीडम फ्युल’ ग्यास स्टेसनहरू सञ्चालनमा ल्याएको छ, जहाँ प्रति ग्यालन ३.४७ डलरमा इन्धन बिक्री भइरहेको छ। ह्वाइट हाउसले जुलाई ७ का दिन सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’मा एक भिडियो सार्वजनिक गर्दै यस पहलको घोषणा गरेको हो। उक्त भिडियोमा ग्राहकहरूले इन्धनको मूल्य घटाएकोमा राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई धन्यवाद दिइरहेका देखिन्छन्।
यी ग्यास स्टेसनहरू ग्रेटर फिलाडेल्फिया क्षेत्रमा अवस्थित छन्। भिडियोमा नाम नखुलाइएका एक ग्राहकले यस ग्यास स्टेसनका कारण आफ्नो पैसा बचत भएको दाबी गरेका छन्। उनले भने, मलाई लाग्थ्यो ग्यास अझ महँगो छ, तर त्यस्तो रहेनछ। मेरो पैसा बचाइदिनुभएकोमा ट्रम्पलाई धन्यवाद।
आगामी नोभेम्बरमा हुने मध्यावधि निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा अमेरिकी नागरिकहरू इन्धनको बढ्दो मूल्यलाई लिएर चिन्तित भइरहेका बेला यो कदम चालिएको हो। यद्यपि, ‘फ्रीडम फ्युल’ को यो मूल्य राष्ट्रिय औसत मूल्यभन्दा थोरै मात्र कम हो। ‘एएएको तथ्याङ्क अनुसार, मंगलबार जुलाई ७ मा इन्धनको राष्ट्रिय औसत मूल्य प्रति ग्यालन ३.७९ डलर थियो।
यस वर्षको सुरुतिर अमेरिकाका सबै ५० वटै राज्यहरूमा ग्यासको मूल्य बढ्न थालेको थियो, जसका कारण मे महिनामा राष्ट्रिय औसत मूल्य प्रति ग्यालन झण्डै ५ डलर पुगेको थियो। इन्धन उद्योग विश्लेषक ‘ग्यासबडी’का अनुसार मिशिगन, इन्डियाना, ओहायो र इलिनोइस राज्यहरूमा मूल्यमा ठूलो वृद्धि देखिएको थियो।
इन्धनको मूल्य मुख्यतया कच्चा तेलको लागतमा निर्भर हुन्छ। अमेरिका-इरान युद्धका कारण विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य बढेको थियो। यसको उच्च बिन्दुमा ‘ब्रेन्ट क्रुड’ को मूल्य ५५ प्रतिशतभन्दा बढीले वृद्धि भई प्रति ब्यारेल झण्डै १२० डलर पुगेको थियो। होर्मुज जलडमरूमा ढुवानीमा अवरोध आएका कारण यो तीव्र मूल्यवृद्धि भएको हो।
अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीका अनुसार, सन् २०२५ मा विश्वको कुल कच्चा तेलको झण्डै ३४ प्रतिशत हिस्सा होर्मुज जलडमरूमध्ये भएर ओसारपसार भएको थियो। जुन महिनामा अमेरिका र इरानबीच युद्ध अन्त्य गर्ने र होर्मुज जलडमरूमध्येलाई पुनः खोल्ने अस्थायी सम्झौता भएपछि मात्र ग्यासको मूल्य घट्न थालेको हो।
अमेरिकी ऊर्जा सूचना प्रशासनका अनुसार पम्पमा उपभोक्ताले तिर्ने मूल्य मुख्य रूपमा यी चार कुराहरूले निर्धारण गर्छन्: १. कच्चा तेलको मूल्य २. प्रशोधन लागत ३. वितरण र बजारीकरण ४. संघीय र राज्य करहरू
‘एएए’को तथ्याङ्क अनुसार जुलाई ७ मा हवाई, क्यालिफोर्निया र वासिङ्टन राज्यहरूमा ग्यासको औसत मूल्य प्रति ग्यालन ५ डलरभन्दा माथि थियो। अर्कोतर्फ इन्डियाना, ओक्लाहोमा र टेक्सस राज्यहरूमा भने इन्धन सबैभन्दा सस्तो पाइएको थियो। यी ‘फ्रीडम फ्युल’ ग्यास स्टेसनहरू कहाँ-कहाँ छन् भन्ने विवरण कम्पनीको आधिकारिक वेबसाइटमा उपलब्ध छ।