सुरुआत लेखको शीर्षकबाटै गरौं, नेपालमा नैतिकताको विषयमा सार्वजनिक बहस हुने गरे पनि नैतिक आतंक अर्थात् ‘मोरल प्यानिक’को बारेमा कमै बहस हुने गरेको छ । यो लेख नेपाली समाजमा बढ्दो नैतिक आतंकमा केन्द्रित छ । नैतिक आतंकसँग जुधिरहेको भए पनि ‘नैतिक आतंक’ शब्दसितको मेरो परिचय पोल्याण्डका एक प्राध्यापकले गराएका हुन् । …
सामाजिक मूल्य-मान्यता र व्यवस्थाको अवमूल्यनले हाम्रो सामाजिक संरचना र नैतिक मूल्यको आधारशिलालाई कमजोर बनाएको छ। परम्परागत मूल्यहरू जस्तै पारस्परिक विश्वास, सम्मान, सामूहिकता र नैतिकता क्रमशः व्यक्तिवाद, स्वार्थ र आधुनिकताका नाममा हराउँदै गएका छन्। राजनीतिक हस्तक्षेप, भ्रष्टाचार र सत्ता लिप्साले न्याय, समानता र मानवअधिकारको मर्मलाई कमजोर बनाएको छ। सामाजिक संरचना विखण्डनमा …
घटना हेर्दा क्षणिक जस्तो देखिन्छ तर उनीहरूले योजनाबद्ध रुपमा हत्या गरिरहेका हुन्छन् । मनोचिकित्सकका अनुसार मानिस आफ्नो समस्यालाई मार्न खोज्दा परिवारकै हत्या गर्न उन्मुख हुन्छ । घटना–१ भक्तपुर, बालकोटको डेरामा मासुभात खाएर सुतेका थिए, बुवा कुलप्रसाद आचार्य र दुई छोरा मिलन र प्रवीण । तर भोलिपल्ट बिहान बुवा कुलप्रसाद र …
अभाव र विभेद । जब यी दुई कुरा जीवनमा एकसाथ आइलाग्छ, मान्छे ‘बिचरा’ बन्छ । यसरी बिचरा भएर बाँच्ने जीवन वास्तवमा जीवन जस्तो हुन्न । हरिभक्त कटुवालले लेखेजस्तै, ‘भित्रभित्रै खोक्रिएर बाहिर–बाहिर बाँचेको एटमको त्रासले चुसेको समस्याको भूतले सताएको यो जिन्दगी खै के जिन्दगी ।’ हुन त यो एक मामुली कथा …
दशैंका विविध आयाममध्ये शहर वा विदेश बसेका मानिसले हरेक वर्ष गर्ने गाउँको परिवर्तनको मूल्याङ्कन पनि एक हो । साथै लामो बिदाका कारण र दशैंको टीकाका कारण एकै मानिसले दुई वा बढी गाउँहरू बीचको विविध अनुभव र तुलना एकैसाथ गर्ने अवसर पनि हो । हुन त नेपालका कैयौं गाउँका धेरै घर …
नेपालमा अझै पनि यौनका विषयलाई केवल अश्लीलताको दृष्टिले मात्र हेरिन्छ । तर यहाँका भूगोलभित्र रहेका यौन आचरण र व्यवहारलाई प्राय: नजरअन्दाज गरिएको छ । नेपाललाई एक सूत्रमा बाँध्ने नाममा बनाइने नियम कानुनले प्राय: काठमाडौ उपत्यका र केही विकसित सहरहरुको अवस्थालाई आधार मानेर निर्माण गरिएको देखिन्छ । देशका भिन्न भिन्न क्षेत्रमा …
बार्सिलोना । तनहुँमा जन्मिएर चितवनमा हुर्किएका पञ्चम अधिकारी उच्च शिक्षाका लागि काठमाडौं खाल्डो छिरे । जहाँ उनी पत्रकारितामा ज्यादा भिजे । उनले नेपालका मूलधारका प्रिन्ट मिडिया र पछि नेपाल टेलिभिजनसँग आबद्ध भई काम गरेका थिए । अधिकारीले काठमाडौं, नयाँ दिल्ली र ब्रसेल्समा भाषा, सञ्चार र पत्रकारितासम्बन्धी अध्ययन समेत गरेका छन् …
समाजमा भएका अनेकौं उतारचढावलाई नजिकबाट हेरिरहेका, अध्ययन गरिरहेका र समुन्नत समाजको चाहना गर्ने पूर्वजहरूले सहकारी समाजको परिकल्पना गरे । उन्नाइसौं शताब्दीमा युरोपमा यस्ता धेरै चिन्तकहरू थिए जसले समाजको दुरवस्थाको परिवर्तन गरेर नयाँ र उन्नत समाजको कल्पना गरे । भुइँ मानिसले पाएको दुःख, अभावबाट कसरी मुक्ति खोज्ने भनेर उपाय निकाले । …
केही समयदेखि हाम्रो सामाजिक सञ्जालमा तीनवटा कुराले चर्चा पाइरहेको देखिन्छ । पहिलो, ममता काफ्ले र मुना पाण्डेको अमेरिकामा भएको हत्या । दोस्रो, तीजको दर र तेस्रो मोरङको सुन्दरहरैंचा नगरपालिकामा दुई छोरीलाई विष खुवाई आफू स्वयंले पनि सेवन गरेकी महिलाको घटना । तेस्रो घटनाको खासै चर्चा नभए तापनि जति लेखिएका छन् …
तपाईं आफूले गरिरहेको काम तपाईंलाई मन परिरहेको छ ? तपाईंले जे काम गरिरहनुभएको छ, त्यो कामसँग तपाईंको भावनात्मक लगाव कत्तिको छ ? तपाईंका आफ्ना रहर, रुचि, चाहना, सपना, विचार, खुशी वा तपाईंको विगत र भविष्यको बारेमा आफंैलाई भेट्न कत्तिको पाउनुभएको छ ? तपाईंले काम गर्ने क्रममा आफ्ना समुदायका मानिसलाई भेट्न …