विवाहका कारण करमा विभेद किन ?

विवाहका कारण करमा विभेद किन ?

कर न्याय अर्थात् नागरिकलाई निष्पक्ष, समतामूलक र आर्थिक क्षमताका आधारमा कर लगाउने भन्ने कुरा कर प्रणालीको एक प्रमुख सिद्धान्त हो। यसको मतलब कसैलाई पनि उसको सापेक्षिक क्षमताभन्दा बढी करको भार बोक्न बाध्य बनाउन हुँदैन। तर नेपालको आयकर प्रणालीले यो सिद्धान्तको खिल्ली उडाएको छ। सर्वप्रथम, नेपालीहरू विश्वमै सबैभन्दा बढी करको भार बोक्ने नागरिकमध्ये पर्छन्। कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको अनुपातमा हेर्ने …

Read more

कम उमेरमा विवाह मात्रै समस्याको समाधान हो ?

कम उमेरमा विवाह मात्रै समस्याको समाधान हो ?

गत चैत १० गते प्रतिनिधिसभाको कानून समितिको बैठकमा सांसद रञ्जुकुमारी झाले विवाह गर्ने उमेर घटाउनुपर्ने तर्क दिंदै भन्नुभएछ— ‘नागरिकता १६ वर्षमै पाइन्छ। १८ वर्षमा त भोट हाल्न पाइन्छ, अनि विवाह गर्न किन नपाइने ?’ यही कुरा २०७९ सालमा तत्कालीन कानूनमन्त्री गोविन्द बन्दीले संसद्मा बोल्दै भन्नुभएको थियो। उहाँले त्यतिबेला भन्नुभएको थियो— …

Read more

१८ वर्षमै विवाह : कलिलैमा आमा बन्न बाध्य पार्दैछ सरकार

१८ वर्षमै विवाह : कलिलैमा आमा बन्न बाध्य पार्दैछ सरकार

१२ चैत, काठमाडौं । सरकारले विवाहको न्यूनतम उमेर १८ वर्षमा झार्नुपर्ने बहस थालेको छ । आइतबार कानुन, न्याय तथा मानव अधिकार समितिको छलफलमा गृहमन्त्री रमेश लेखकले बालबालिकासम्बन्धी ऐन संशोधनको प्रक्रिया अघि बढेको जानकारी दिँदै विवाहको उमेर घटाउन छलफल चलिरहेको बताए । ‘विवाहको उमेर २० वर्षबाट घटाएर १८ मा लैजाऔं भन्ने …

Read more

मेरा बराजुको त्यो महँगो विवाह

मेरा बराजुको त्यो महँगो विवाह

बेला–बेलामा इतिहासकार दिनेशराज पन्तको धुम्बाराहीस्थित घरमा पुग्थें, एउटा सञ्चारकर्मीको नाताले । रिपोर्टिङको लागि कुनै एक निश्चित इतिहासका विषयमा जिज्ञासा लिएर पन्तकहाँ पुग्दा दाउ पारेर उनको निजी पुस्तकालयतिर पनि आँखा घुमाउँथें । त्यही क्रममा उनको पुस्तकालयमा थुप्रै पुराना कागजपत्रहरूको सङ्ग्रह देख्ने अवसर पाएँ । ‘यति धेरै कागजपत्रहरू तपाईंकहाँ कसरी जम्मा हुन …

Read more

किन घटाउन हुन्न विवाहको उमेर ?

किन घटाउन हुन्न विवाहको उमेर ?

राजनीतिज्ञका कैयौं यस्ता काम हुन्छन् जुन टिप्पणी गर्न पनि लायक हुँदैनन् । त्यस्तै काम पछिल्लो पटक प्रतिनिधिसभाको कानुन, न्याय तथा मानवअधिकार समितिले गठन गरेको एक उपसमितिले गरेको छ । बालविवाहलाई संविधानतः रोक लगाइएको, बालविवाह अन्त्य गर्नको लागि विभिन्न मिति तोकेर लक्ष्य राखेको र विवाहको उमेर हद २० वर्ष तोकेर कानुन …

Read more

विवाहोत्सवको मर्म

विवाहोत्सवको मर्म

केही महिनाअघि एक जना मिल्ने साथीको विवाहमा सहभागी हुन गएँ। विवाह निकै भव्य थियो। मण्डपको सर-सजावट, फूलमाला, आकर्षक बत्तीहरू, अनि सबै जना आधुनिक पहिरनमा सजिएका थिए। वातावरणमा एक प्रकारको उत्सवमय ऊर्जा थियो। सबै जना रमाइरहेका थिए। संगीत, नाचगान अनि स्वादिष्ट खाना, म पनि रमाइरहेको थिएँ। आखिर, विवाह भनेको उत्सव नै …

Read more

समाजका एजेन्डा : विदेश र बिहे

समाजका एजेन्डा : विदेश र बिहे

भनिन्छ- पर्खाइ अनिश्चितताले भरिएको हुन्छ। तर मीना निश्चितताका साथ निरजलाई कुरिरहेकी छे। सात वर्षदेखि निरजसँग प्रेम सम्बन्धमा रहेकी मिनाले उसको भविष्यको वाचामा विश्वास गरेर आफ्नो वर्तमानलाई बिर्सिदिएकी छ। बिहे गरेर सँगै अस्ट्रेलिया जाने भनेर उसले आफ्नो पढाइलाई बीचमै छाडेर जागिरको समेत प्रयास गरेकी छैन। तर पर्खाइको परिणाम अपेक्षा अनुरूप हुन …

Read more