मेरो पहिलो भोट शृङ्खला–१ उनीहरू भोट हाल्न उत्साहित छन् तर संशय पनि उत्तिकै छ । निराशाको बादल हटेको छैन तर कालो बादलमा पनि चाँदीको घेरा देखिरहेका छन् । आशा र भरोसाको दोसाँधमा देखिए, उनीहरू । चुनाव त हुन्छ नि ? मिति नजिकिँदो छ तर चुनाव हुन्छ/हुन्न भन्ने प्रश्न आइरहन्छ । …
लोकतन्त्र प्रक्रिया मात्र होइन, सहभागिता यसको आत्मा हो। यसका निम्ति गरिने अभ्यास विधिसम्मत त हुनसक्छन्, तर नागरिक अनुपस्थित भए लोकतन्त्र खोक्रो, आत्माहीन हुन्छ। मताधिकार नागरिक र राज्य बीचको सबैभन्दा आधारभूत सम्बन्ध हो। त्यो सम्बन्ध कमजोर भए लोकतान्त्रिक संरचना आफैं कमजोर बन्छ। नेपाल अहिले यही मोडमा उभिएको छ। लोकतन्त्रमा जनताले आफ्ना आकांक्षा जाहेर गर्ने …
१८ मंसिर, काठमाडौं । जेनजी आन्दोलनपछि गठन भएको अन्तरिम सरकारले विदेशमा बस्ने नागरिकलाई मतदानको अधिकार दिने घोषणा गरेको भए पनि २१ फागुनमा हुने चुनावमै त्यो सम्भव नहुने देखिएको छ । सरकारले विदेशमा रहेका नागरिकलाई मतदानको अधिकार दिने विषयमा शृंखलाबद्ध रूपमा बहस चलाए पनि आवश्यक कानुनी र व्यवस्थाकीय तयारी नहुँदा घोषणा …
७ मंसिर, काठमाडौं । हरेक निर्वाचनमा विदेशमा रहेका नेपालीलाई मताधिकार दिने विषयमा बहस हुन्छ । बहस गर्नेहरूले सर्वोच्च अदालतको आदेश र विदेशमा रहेका नेपालीको मागलाई प्रमुख आधारको रूपमा लिन्छन् । तर, विदेशमा रहेका नेपालीलाई भोट हाल्न दिने मोडेल, निर्वाचन व्यवस्थापन, मतदान र मतदानपछिको विश्वसनीयतामा पुगेर बहस रोकिन्छ । परिणामस्वरूप विदेशमा …
१९ मंसिर, काठमाडौं। कीर्तिपुर नगरपालिकामा स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिँदै गर्दा राजमान (महर्जन) मानवले सबैभन्दा बढी खेप्नुपरेको प्रश्न थियो, ‘स्वतन्त्र नै ११ जना हुनुहुन्छ, तपाईंले कसरी जित्नुहुन्छ ?’ राजमान अरु उम्मेदवार ‘कोही मतदान केन्द्र वा मत गणनामा मान्छे राख्नलाई डमी र कोही पार्टीका बागी’ भएको भन्दै स्वतन्त्र उम्मेदवार भनेकै आफू मात्र रहेको …
एक पटक स्वतन्त्र भारतका प्रथम प्रधानमन्त्री पं. जवाहरलाल नेहरूलाई एक वृद्ध महिलाले कठालो समातेर भनिछन्- ‘देशले स्वतन्त्रता पायो, तर मैले के पाएँ ?’ नेहरूले मुस्कुराउँदै शालीनतापूर्वक भनेछन्- ‘प्रधानमन्त्रीको कठालो समात्ने स्वतन्त्रता !’ दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्य १५ अगस्ट १९४६ मा भयो । त्यसको ठ्याक्कै एक वर्षपछि १५ अगस्ट १९४७ मा ब्रिटिश …