प्रकाशित मिति : जेष्ठ १३, २०८२ सोमबार
प्यालेस्टिनी समूह हमासले अमेरिकी विशेष दूत स्टिभ विटकफद्वारा प्रस्तावित गाजा युद्धविरामको प्रस्तावलाई स्वीकार गरेको छ। हमाससँग नजिक रहेका एक प्यालेस्टिनी अधिकारीले सोमबार यो जानकारी दिएका हुन्। यो स्वीकृतिले इजरायलसँगको लामो समयदेखि चलिरहेको युद्धको सम्भावित अन्त्यको बाटो खोलेको छ।
यो नयाँ युद्धविराम प्रस्ताव मध्यस्थकर्ताहरूमार्फत हमासलाई प्राप्त भएको थियो। प्रस्तावमा हमासले बन्धक बनाएका दस जना जीवित इजरायली बन्धकहरूलाई दुई समूहमा रिहा गर्ने र त्यसको बदलामा ७० दिनको युद्धविराम र गाजा पट्टीबाट इजरायली सेनाको आंशिक फिर्ता हुने उल्लेख छ।
यस्तै, यो प्रस्तावले इजरायलले लामो समयदेखि जेलमा रहेका सयौं प्यालेस्टिनी कैदीहरूसहित ठूलो संख्यामा प्यालेस्टिनी कैदीहरूलाई रिहा गर्ने प्रावधान पनि समावेश गरेको छ। यद्यपि, इजरायल सरकारबाट यो प्रस्तावबारे तत्काल कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया आएको छैन।
सन् २०२३ अक्टोबर ७ मा हमासका लडाकुहरूले दक्षिणी इजरायलका समुदायहरूमा सीमापार आक्रमण गरेका थिए। इजरायली तथ्यांकअनुसार, उक्त आक्रमणमा १,२०० मानिस मारिएका थिए भने २५१ जनालाई बन्धक बनाएर गाजा लगिएको थियो। यो आक्रमणको जवाफमा इजरायलले गाजामा व्यापक हवाई र स्थल सैन्य कारबाही शुरू गरेको थियो।
गाजा स्वास्थ्य अधिकारीहरूका अनुसार, यो द्वन्द्वमा हालसम्म करिब ५४,००० प्यालेस्टिनीहरू मारिएका छन्। यो युद्धले गाजा पट्टीको ठूलो हिस्सा ध्वस्त भएको छ र सहायता समूहहरूले त्यहाँ गम्भीर कुपोषण र मानवीय संकट व्यापक भएको बताएका छन्।
यसअघि, सन् २०२५ जनवरीमा हमास र इजरायलबीच एक युद्धविराम सम्झौता भएको थियो। तर, मार्च १८ मा इजरायलले उक्त सम्झौता प्रभावकारी रूपमा तोड्दै गाजामा सैन्य अभियान पुनः शुरू गरेको थियो। त्यसको दुई दिनपछि हमास र सम्बद्ध समूहहरूले रकेट प्रहार र अन्य आक्रमणहरू शुरू गरेका थिए।
हामासले सन् २०२३ अक्टोबर ७ को आक्रमणमा बन्धक बनाइएका सबै बाँकी बन्धकहरूलाई रिहा गर्न र इजरायल गाजाबाट पूर्ण रूपमा फिर्ता भएमा स्थायी युद्धविराममा सहमत हुन तयार रहेको जनाएको छ। तर, इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूले बन्धकहरूको रिहाइको बदलामा अस्थायी युद्धविराममा मात्र सहमति जनाउने र हमास पूर्ण रूपमा नष्ट नभएसम्म युद्ध जारी रहने बताएका छन्।
यो द्वन्द्वले मध्यपूर्व क्षेत्रमा ठूलो अस्थिरता निम्त्याएको छ। गाजामा मानवीय संकट गहिरिँदै गएको छ, जहाँ खाद्य संकट, विस्थापन, र स्वास्थ्य सेवाको अभावले लाखौं मानिसहरू प्रभावित भएका छन्। सहायता समूहहरूले तत्काल मानवीय सहायता र युद्धविरामको आवश्यकता रहेको बताएका छन्।
यो नयाँ युद्धविराम प्रस्तावले इजरायल र हामासबीचको तनाव कम गर्न र गाजामा शान्ति स्थापना गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ। तर, इजरायलको आधिकारिक प्रतिक्रियाको अभावमा यो प्रस्तावको कार्यान्वयन अनिश्चित नै छ।