प्रकाशित मिति : १७ जेष्ठ २०८३, आइतबार
अध्यागमन हिरासत केन्द्रभित्र लिइएको ‘इमिग्रेसन डिटेनर’ फारमका फोटोहरू। फोटो: आइस
अमेरिकाकै सबैभन्दा ठूलो आप्रवासी हिरासत केन्द्रमा भएको भनिएको मानव अधिकार उल्लंघन विरुद्ध नागरिक अधिकारवादी संस्थाहरूले अदालतमा मुद्दा दायर गरेका छन्। टेक्सासको एल् पासोमा अवस्थित यस हिरासत केन्द्र स्थापना भएको नौ महिनाभित्रै तीन जनाको मृत्यु भइसकेको छ।
अमेरिकी नागरिक स्वतन्त्रता सङ्घ र अन्य मानव अधिकारवादी समूहहरूले ‘क्याम्प इस्ट मोन्टाना’ मा हाल थुनामा रहेका चार जना व्यक्तिहरूको तर्फबाट यो उजुरी दर्ता गराएका हुन्। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको ‘सामूहिक देश निकाला’ रणनीतिका अन्तर्गत यो विशाल पाल-शिविर निर्माण गरिएको हो।
टेक्सासको पश्चिमी जिल्लाका लागि अमेरिकी संघीय अदालतमा दायर गरिएको यस मुद्दामा शिविर सञ्चालक संस्था आइस र यसको मातृ निकाय डिपार्टमेन्ट अफ होमल्याण्ड सेक्युरिटी लाई विपक्षी बनाइएको छ।
फोर्ट ब्लिस सैन्य बेसभित्र मरुभूमिमा अवस्थित यस हिरासत केन्द्र विरुद्ध हालिएको यो पहिलो मुद्दा हो। अमेरिकी नागरिक स्वतन्त्रता सङ्घका अनुसार, यस मुद्दाको मुख्य उद्देश्य त्यहाँ रहेका २,७०० भन्दा बढी बन्दीहरूको अवस्थामा सुधार ल्याउनु हो।
यस विषयमा डिपार्टमेन्ट अफ होमल्याण्ड सेक्युरिटीले तत्काल कुनै प्रतिक्रिया जनाएको छैन। तर, यसअघि विभागले १.२ अर्ब डलर लागतमा बनेको यो शिविर आप्रवासी हिरासत सम्बधी संघीय मापदण्ड अनुसार नै रहेको दाबी गरेको थियो।
अमेरिकी नागरिक स्वतन्त्रता सङ्घ को राष्ट्रिय कारागार परियोजनाका अधिवक्ता काइल भर्जिनले भन्नुभयो, “कुनै पनि अर्को मानवले यस्तो अमानवीय व्यवहार भोग्नु नपरोस् भन्ने सुनिश्चित गर्न हामीले यो मुद्दा दायर गरेका हौं।” एसीएलयुले ‘ह्युमन राइट्स वाच’ र ‘टेक्सास सिभिल राइट्स प्रोजेक्ट’ सँग मिलेर यो कानुनी कदम चालेको हो।
गत फेब्रुअरी महिनामा कंग्रेसको निर्देशनमा गरिएको शिविरको निरीक्षणका क्रममा त्यहाँका अस्थायी संरचनाहरूमा ४९ वटा मापदण्ड उल्लंघनका घटनाहरू फेला परेका थिए। जसमा ११ वटा ‘बल र नियन्त्रणको प्रयोग’ तथा ५ वटा ‘स्वास्थ्य उपचार’ सँग सम्बन्धित गम्भीर उल्लंघनहरू थिए।
मुद्दामा उल्लेख गरिए अनुसार, बन्दीहरूलाई झ्याल नभएका कोठाहरूमा राखिएको छ। जहाँ उनीहरूले सुरक्षाकर्मीहरूबाट शारीरिक यातना भोग्नु परेको छ। साथै, त्यहाँ अत्यन्तै खराब स्वास्थ्य तथा मानसिक स्वास्थ्य सेवा, जथाभावी एकान्त कारावासमा राख्ने चलन, र दादुरा एवं क्षयरोग जस्ता संक्रामक रोगहरूको जोखिम रहेको दाबी गरिएको छ।
मुद्दाका एक वादी, भेनेजुएलाका आप्रवासी एरिक इभान रोड्रिगेजले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै देश निकाला सम्बन्धी कागजपत्रमा जबर्जस्ती हस्ताक्षर गराउन अधिकारीहरूले आफूमाथि शारीरिक हिंसा गरेको बताएका छन्। अर्का वादी क्यामरुनका गेराल्ड अकारी आङगेले पनि गार्डहरूले आफूलाई कुटपिट गरेको उल्लेख गरेका छन्।
गत जनवरी ३ मा क्याम्प इस्ट मोन्टानामा एक क्युबाली आप्रवासी गेराल्डो लुनास काम्पोसको मृत्यु भएको थियो। एल् पासोका मेडिकल परीक्षकहरूले उनको मृत्युलाई ‘गला र छाती थिचिएर भएको निसासाहट’ भन्दै ‘हत्या’ ठहर गरेका थिए।
आप्रवासन अधिकारीहरूले सुरुमा उनको मृत्यु ‘स्वास्थ्य समस्या’ का कारण भएको दाबी गरेका थिए। पछि उनीहरूले काम्पोसले आत्महत्या गर्ने प्रयास गरेको र उनलाई बचाउन खोज्दा गार्डहरूसँग भएको हात हालाहालका क्रममा उनको मृत्यु भएको बताए।
एसीएलय को मुद्दामा भने उनले आफ्नो दमको औषधि माग्दा कुटी-कुटी मारिएको आरोप लगाइएको छ। चौथो व्यक्तिको भने शिविरबाट रिहा भएको केही समयपछि मृत्यु भएको थियो, जसलाई शिविरमा रहँदा क्यान्सरको केमोथेरापी सेवा दिन इन्कार गरिएको दाबी उजुरीमा छ।
ट्रम्प प्रशासनले कानुनी उल्लंघनका आरोपमा हिरासतमा राख्ने मानिसहरूको संख्या तीव्र रूपमा बढाएपछि, सन् २०२५ मा अमेरिकी आप्रवासी हिरासतमा हुने मृत्युको संख्या २० वर्षयताकै उच्च बिन्दुमा पुगेको छ।