प्रकाशित मिति : २३ असार २०८३, मंगलबार
Photo:krzhck/Unsplash
अमेरिकाको भर्जिनियामा एउटा अनौठो र राष्ट्रिय चर्चाको विषय बनेको घटना सार्वजनिक भएको छ, जहाँ सरकारी निगरानी क्यामेराहरू तोडफोड गरेको आरोपमा अमेरिकी वायुसेनाका एक इन्जिनियर पक्राउ परेका छन्। अचम्मको कुरा त के छ भने, जुन स्वचालित निगरानी क्यामेरा प्रणालीको विरोधमा उनले तोडफोड गरेका थिए, उनी सोही प्रविधिको एउटा क्यामेरा फुटेजकै आधारमा पक्राउ पर्न सफल भएका हुन्।
सन् २०२५ को अप्रिल महिनामा सफोक, भर्जिनियाको एउटा स्थानीय टोलका सुरक्षा प्रमुख जेरी रेनाले ‘फ्लक सेफ्टी’ नामक स्वचालित नम्बर प्लेट रिडर क्यामेरा सडकभन्दा उल्टो दिशामा फर्किएको भेटाएका थिए। त्यसपछि लगातार ६ महिनासम्म ती क्षेत्रका क्यामेराहरू कतै जङ्गलतिर फर्किएका, कतै पोलसहित ढालिएका त कतै राजमार्गमा खसालेर फुटाइएको अवस्थामा फेला परे।
लामो अनुसन्धानपछि सफोक प्रहरीले अक्टोबर २०२५ मा ४१ वर्षीय जेफ्री सोभर्नलाई पक्राउ गर्यो। सोभर्न अमेरिकी वायुसेनामा इन्जिनियर र मेकानिकका रूपमा कार्यरत छन्। उनीमाथि सरकारी सम्पत्ति तोडफोडका १३ वटा गम्भीर फौजदारी अभियोग, चोरीका ६ वटा र चोरीका औजार राखेका ६ वटा मुद्दा दर्ता गरिएको छ। यद्यपि, उनले अदालतमा आफू निर्दोष रहेको दाबी गरेका छन्।
सफोक प्रहरीका अनुसार यो घटनाको रहस्य सन् २०२५ को जुलाईमा खुल्यो, जब एउटा ट्राफिक निगरानी क्यामेराले तोडफोड भएको क्षेत्र नजिकै सोभर्नको खरानी रङ्गको पिकअप ट्रक गुडिरहेको दृश्य कैद गर्यो। त्यसपछि प्रहरीले अदालतको अनुमति लिई उनको ट्रकमा जीपीएस ट्र्याकर जडान गरेर निगरानी बढाएको थियो। अक्टोबरमा उनको घरमा छापा मार्दा ६ वटा सोलार प्यानलसहित क्यामेराका विभिन्न पाटपुर्जाहरू फेला परेका थिए।
प्रहरीको तथ्याङ्क अनुसार एउटा फ्लक क्यामेरा सेटको मूल्य क्यामेरा, पोल र सोलार प्यानलसहित करिब १,६५० अमेरिकी डलर पर्छ।
यो घटना केवल एउटा सामान्य तोडफोडमा मात्र सीमित रहेन, बरु यसले अमेरिकाभर सवारी साधनको नम्बर प्लेट स्वचालित रूपमा ट्र्याक गर्ने प्रविधिको विरुद्धमा एउटा ठूलो कानुनी बहस सिर्जना गरेको छ।
फ्लक सेफ्टी’ क्यामेराले बाटोमा हिँड्ने प्रत्येक गाडीको नम्बर प्लेट, रङ्ग र सवारीको प्रकृति खिचेर ३० दिनसम्म आफ्नो डाटाबेसमा राख्ने गर्दछ। प्रहरीले यसलाई अपराध नियन्त्रण र अनुसन्धानको बलियो हतियार मानेको छ भने नागरिक अधिकारवादीहरूले यसलाई बिना वारेन्ट सर्वसाधारणको दैनिक आवतजावतमाथि निगरानी राख्ने ‘सामूहिक जासुसी’ को संज्ञा दिएका छन्।
पक्राउ परेका सोभर्नले पनि यी क्यामेराहरूले नागरिकको गोपनीयता सम्बन्धी अमेरिकी संविधानको ‘चौथो संशोधन’को ठाडो उल्लंघन गरेको र यसले अस्वस्थ निगरानी राज्य निर्माण गरिरहेको आरोप लगाएका छन्। उनको यो विचारलाई समर्थन गर्दै अमेरिकाभरका गोपनीयता पक्षधरहरूले उनको कानुनी लडाइँका लागि १५,००० डलरभन्दा बढीको आर्थिक सहयोग समेत जुटाइसकेका छन्।
स्थानीय अदालतले यो मुद्दालाई माथिल्लो अदालतमा पठाइसकेको छ, जहाँ यसको पूर्ण सुनुवाइ र जुरीमार्फत फैसला हुनेछ। अमेरिकाका धेरै सहरहरूमा नागरिकको विरोधका कारण यस्ता क्यामेराका सम्झौताहरू रद्द हुन थालेका छन् भने अर्कातर्फ अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले पनि भर्खरै डिजिटल लोकेसन डाटा संकलनलाई गोपनीयताको दायराभित्र राख्ने फैसला सुनाएकाले यो मुद्दा झनै पेचिलो बन्ने देखिन्छ।