प्रकाशित मिति : ३ असार २०८३, बुधबार
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प फ्रान्सको एभियान-ले-बैंसमा आयोजित जी–७ शिखर सम्मेलनका क्रममा।(तस्बिरः एपी/जुलिया डेमारी निकिन्सन्/रासस
संसारका प्रमुख औद्योगिक लोकतान्त्रिक मुलुकहरूको समूह (जी-७) को शिखर सम्मेलनमा मंगलबार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र अन्य विश्व नेताहरूले युक्रेन युद्धलाई पुनः आफ्नो प्रमुख कार्यसूचीमा राखेका छन् । रूसले युक्रेनमाथि पूर्णकालीन आक्रमण सुरु गरेको चार वर्षभन्दा बढी भइसकेको अवस्थामा अमेरिकाले रूसी तेल ढुवानीमाथि पुनः प्रतिबन्ध लगाउन सक्ने देखिएको छ ।
पछिल्लो समय इरानको द्वन्द्वले युक्रेन संकटलाई ओझेलमा पारेको थियो । तर खाडी क्षेत्रमा साढे तीन महिना लामो युद्ध अन्त्य गर्ने सम्झौता भएसँगै राष्ट्रपति ट्रम्पले अब ध्यान पुनः युक्रेनतर्फ केन्द्रित गर्न चाहेको बताएका छन् । ट्रम्पले इरानको मुद्दा चाँडै नै “पछाडि छुट्ने” दाबी गरे ।
इरान युद्धका बेला तेलको मूल्य नियन्त्रण गर्न रूसमाथि खुकुलो पारिएका प्रतिबन्धहरूलाई ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ बाट तेलको आपूर्ति सहज भएसँगै पुनः ब्युँताइने ट्रम्पको भनाइ छ । फ्रान्स र स्विट्जरल्याण्डको सीमा नजिकै अवस्थित रिसोर्ट सहर एभियानमा आयोजित शिखर सम्मेलनका क्रममा पत्रकारहरूसँग बोल्दै ट्रम्पले भने, “तेलको प्रवाह सुरु भइसकेकाले हामी चाँडै नै प्रतिबन्धहरू पुनः लागू गर्ने स्थितिमा पुग्दैछौँ । अमेरिकाले गत मार्चमा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढेपछि रूसी तेल ढुवानीमा अस्थायी रूपमा केही छुट दिएको थियो, जसको अवधि थपिँदै आएको छ ।
युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्की पनि जी-७ नेताहरूसँगको वार्तामा सहभागी भएका थिए । सो अवसरमा जेलेन्स्कीले युक्रेन शान्तिका लागि गम्भीर रहेको तर रूसले विश्व नेताहरूसँग खेलवाड गरिरहेको आरोप लगाए। उनले भने, “आज पूरा जी-७ समूहले युक्रेनलाई सर्वसम्मत रूपमा समर्थन गरेको छ ।
जेलेन्स्कीका अनुसार जी-७ नेताहरूले युक्रेनलाई थप ‘प्याट्रियट मिसाइल’ उपलब्ध गराउनुपर्ने आवश्यकतालाई स्वीकार गरेका छन् । यी मिसाइलहरूले युक्रेनको पावर ग्रिड र सहरहरूमा हुने रूसी ब्यालिस्टिक मिसाइल आक्रमणलाई निस्तेज पार्न मद्दत गर्नेछन् । ट्रम्प प्रशासन मातहत अमेरिकाले युक्रेनलाई दिने सहायतामा कटौती गरेपछि हाल फ्रान्स र अन्य युरोपेली सहयोगी मुलुकहरू कीभका लागि सैन्य तथा वित्तीय सहयोगका मुख्य स्रोत बनेका छन्।
यसैबीच, संयुक्त अधिराज्य (यूके) ले पनि रूसले तेल र ग्यास ओसारपसारका लागि प्रयोग गर्ने “छाया जहाज” र मस्कोको वित्तीय नेटवर्कलाई लक्षित गरी नयाँ प्रतिबन्धहरूको घोषणा गरेको छ ।
मंगलबारको बैठकमा अमेरिका-इरान युद्धविराम सम्झौताले पनि निकै प्राथमिकता पायो । ट्रम्पले यो सम्झौतालाई समीक्षाका लागि अमेरिकी कंग्रेसमा पठाउन आफू सकारात्मक रहेको बताए । यद्यपि, सम्झौताको पूर्ण पाठ अझै सार्वजनिक गरिएको छैन ।
यसै क्रममा ट्रम्पले लेबनानमा इरान समर्थित लडाकु समूह हिजबुल्लाहविरुद्ध इजरायलले चलाइरहेको सैन्य अभियानप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरे । इजरायलले यो मामिलालाई अझ छिटो सल्टाउनुपर्ने बताउँदै ट्रम्पले भने, “यो लामो समयसम्म तन्किँदा यसले इरानसँग हुन लागेको ठूलो सम्झौतामा नकारात्मक असर पुर्याउँछ ।