प्रकाशित मिति : १७ चैत्र २०८२, मंगलबार
अमेरिकी पम्पमा ग्यासको औसत मूल्य ४.०२ डलर पुगेको छ, जुन लगभग चार वर्षमा पहिलो पटक भएको हो। यो वृद्धि इरानसँगको जारी युद्धका कारण भएको हो, जसले पेट्रोल र डिजेल दुवैको मूल्य बढाएको छ।
एएए मोटरिङ सङ्गठनका अनुसार युद्ध सुरु हुनु अघि ग्यालनको ग्यासको औसत मूल्य २.९८ डलर र डिजेल ३.७६ डलर थियो। अहिले डिजेलको औसत मूल्य ५.४५ डलर पुगेको छ ।
गत महिनादेखि स्ट्रेट अफ हर्मुज (मध्यपूर्वको प्रमुख जलमार्ग) प्रभावकारी रूपमा बन्द भएको छ। यसले ऊर्जा उत्पादन र ढुवानी सुस्त वा पूर्ण रूपमा रोकिएको छ। परिणामस्वरूप, ग्यास र डिजेलमा प्रयोग हुने कच्चा तेलको मूल्यमा तीव्र वृद्धि भएको छ।
एएएले वसन्त बिदा (स्प्रिङ ब्रेक)को सिजनमा ग्यासको उच्च माग पनि पम्प मूल्य बढ्ने अर्को कारण भएको बताएको छ। ४.०२ डलर मूल्य अगस्ट २०२२ पछि सबैभन्दा उच्च हो। राष्ट्रिय औसत भएकाले केही राज्यका चालकहरूले पहिले नै ग्यालनको ४ डलरभन्दा बढी तिर्नुपरेको छ।
हालका औसत मूल्यहरू अझै पनि जून २०२२ मा रूसको युक्रेन आक्रमणपछिको रेकर्ड उच्च मूल्य (ग्यास ५.०१ डलर र डिजेल ५.८१ डलर) भन्दा तल छन्।
तर, मुडीज रेटिङ एजेन्सीले मूल्य वृद्धिले यस पटक घरायसी बजेटमा बढी असर पार्न सक्ने चेतावनी दिएको छ ।
यता, युकेमा युद्ध सुरु भएदेखि पेट्रोलको औसत मूल्य १४ प्रतिशत र डिजेल २७ प्रतिशतले बढेको छ। श्रीलङ्का र बङ्गलादेश जस्ता देशहरूले इन्धन राशनिङ लागू गरेका छन् भने स्लोभेनियाले युरोपेली सङ्घको पहिलो देशको रूपमा इन्धन राशनिङ सुरु गरेको छ।
अस्ट्रेलियामा उच्च इन्धन मूल्यलाई कम गर्न तीन महिनाका लागि इन्धन बिक्री कर आधा गरिएको छ। साथै, दुई राज्यहरूले अस्थायी निःशुल्क सार्वजनिक यातायात उपलब्ध गराएर मानिसहरूलाई ड्राइभ नगरी यात्रा गर्न प्रोत्साहित गरिरहेका छन्।
यदि युद्ध लामो समयसम्म जारी रह्यो भने अमेरिकी र विश्वव्यापी इन्धन मूल्य अझ बढ्न सक्ने विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन्, जसले घरेलु बजेट, ढुवानी लागत र खाद्य मूल्यमा थप दबाब पार्नेछ।