प्रकाशित मिति : ७ चैत्र २०८२, शनिबार

अमेरिकाको संघीय अनुसन्धान ब्यूरो (एफबीआई) का पूर्व निर्देशक रोबर्ट म्युलरको निधन भएको छ। ८१ वर्षका म्युलरको शुक्रबार राति मृत्यु भएको पारिवारिक स्रोतले जानकारी दिएको हो। परिवारका अनुसार उनलाई सन् २०२१ मा पार्किन्सन्स रोग पुष्टि भएको थियो।
रोबर्ट म्युलर अमेरिकी राजनीतिमा दुवै दल (रिपब्लिकन र डेमोक्र्याट) बाट विश्वास गरिएका व्यक्तिका रूपमा चिनिन्थे। उनलाई सन् २००१ मा तत्कालीन राष्ट्रपति जर्ज डब्लु बुसले एफबीआई निर्देशकमा नियुक्त गरेका थिए, जसलाई सिनेटले सर्वसम्मत रूपमा अनुमोदन गरेको थियो।
पछि राष्ट्रपति बाराक ओबामाले उनको कार्यकाल थप विस्तार गरेका थिए। उनी १२ वर्षसम्म एफबीआई प्रमुख रहे, जुन जे. एडगर हुभरपछिको सबैभन्दा लामो अवधि हो।
म्युलरले सन् २०१७ मा विशेष अनुसन्धानकर्ताका रूपमा नियुक्त भई राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको २०१६ को चुनावी अभियान र रुसबीचको सम्भावित सम्बन्धबारे अनुसन्धान गरेका थिए। सन् २०१९ मा सार्वजनिक गरिएको ४४८ पृष्ठको प्रतिवेदनले ट्रम्पको अभियान र रुसबीच प्रत्यक्ष षड्यन्त्र भएको प्रमाण स्थापित गर्न सकेन।
तर, उक्त प्रतिवेदनले दुवै पक्षबीच धेरै गोप्य सम्पर्कहरू भएको र रुसको हस्तक्षेपबाट ट्रम्प पक्षले फाइदा लिन खोजेको तथ्य उजागर गरेको थियो। त्यसैगरी, ट्रम्पविरुद्ध ‘न्यायमा अवरोध’ सम्बन्धी आरोप लगाउने विषयमा म्युलरले स्पष्ट निर्णय नलिई, बहालवाला राष्ट्रपति भएकाले कानुनी सीमाका कारण ठोस निर्णय गर्न नसकिएको बताएका थिए।
अनुसन्धान अवधिभर ट्रम्प र उनका समर्थकहरूले यसलाई “विच हन्ट” भन्दै आलोचना गरेका थिए, जसका कारण म्युलरको निष्पक्ष छवि केही विवादित बन्न पुग्यो। उनले आफ्नो प्रतिवेदनले नै सबै कुरा बोल्ने बताए पनि त्यसका निष्कर्षहरू राजनीतिक विवादका बीच ओझेलमा परे। म्युलरको निधनपछि ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमा प्रतिक्रिया दिँदै विवादास्पद टिप्पणी गरेका छन्।
सन् १९४४ मा न्युयोर्क सिटीमा जन्मिएका म्युलरले स्नातक गरेपछि अमेरिकी मरीनमा सेवा गर्दै भियतनाम युद्धमा भाग लिएका थिए। पछि उनले कानुन अध्ययन गरी न्याय मन्त्रालयमा विभिन्न जिम्मेवारी सम्हाले। उनले पानामाका तानाशाह म्यानुएल नोरिएगा र न्युयोर्कका माफिया नेता जोन गोटीविरुद्धका मुद्दाहरूमा समेत काम गरेका थिए।
म्युलरले सन् २०१३ मा एफबीआईबाट अवकाश लिएका थिए। अवकाशपछि पनि उनी सार्वजनिक सेवा र कानुनी क्षेत्रमा सक्रिय रहे। उनका सहकर्मीहरूले उनलाई कानुनको शासन र न्यायप्रति समर्पित, अनुशासित र इमानदार नेताका रूपमा स्मरण गरेका छन्।