ललितपुर महानगरले आगामी आर्थिक वर्षको नीति, कार्यक्रम र बजेट ल्याउनु अघि सरोकारवाला, विषय विज्ञ र ललितपुर जिल्लाका सांसदहरूसँग छलफल गरेको छ। महानगरले आवश्यकता पहिचान र आउँदो आर्थिक वर्षको नीति, कार्यक्रम र बजेटलाई सहभागितामूलक बनाउने लागि फरक फरक क्षेत्रसँग छलफल आयोजना गरेको हो।
बजेट ल्याउनु अघि स्थानीय तहले यस्तो अभ्यास बिरलै मात्र गर्छन्। यसलाई महानगरको असल अभ्यासको रूपमा लिन सकिन्छ। यसअघि महानगरले सार्वजनिक सुनुवाइ कार्यक्रम आयोजना गरेको थियो। यसैगरी वडापिच्छे भेला गरेर नीति, कार्यक्रम र बजेटका लागि सुझाव संकलन समेत महानगरले गरिरहेको छ। यसैगरी महानगरको विषयगत समितिले समेत नीति निर्माणका लागि सुझाव संकलन गरिरहेको छ।
ललितपुर महानगरका प्रमुख चिरीबाबु महर्जनले जनप्रतिनिधिहरू विषय विज्ञ नभएकाले सुझाव लिन सरोकारवाला र विज्ञसँग छलफल आयोजना गरेको बताए। उनले भने, ‘सबैका कुरा सुन्न फरक फरक क्षेत्रका विज्ञसँग छलफल राखेका हौँ।’ उप्रमुख तथा बजेट तर्जुमा समितिका संयोजक मञ्जली शाक्य बज्राचार्यले नीतिमा समावेश गर्ने विषयबारे छलफल गर्न कार्यक्रम आयोजना गरिएको बताइन्।
उनले भनिन्, ‘नीति राम्रो भयो भने बजेट र कार्यक्रम राम्रो आउँछ, त्यसैले चरणबद्ध रूपमा कार्यक्रम राखेका हौँ।’ प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत रेखादास श्रेष्ठले सहभागितामूलक नीति निर्माण गर्न विविधतापूर्ण समुदाय र क्षेत्रलाई समेटेर छलफल कार्यक्रम आयोजना गरेको धारणा व्यक्त गरिन्। सेवा प्रवाहलाई डिजिटलाइजेसन गरेको बताउँदै त्यो प्रभावकारी भएको उनले बताइन्।
छलफलबाट प्राप्त भएको सुझावलाई आगामी अघिल्लो आर्थिक वर्षका ३ सय २४ मध्ये ८९ प्रतिशत नीति सम्बोधन गर्न महानगर सफलको महानगरको भनाइ छ। महानगर प्रमुख महर्जनले पारदर्शिता, मितव्ययी ,शुसासन र विकासको निर्माणलाई यो छलफलले सहयोग गर्ने बताए। सुझावको रूपमा आएका विषयलाई नीति तथा कार्यक्रममा समेट्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे। महानगर प्रमुख महर्जनले सूचना र प्रविधि इमर्जिङ विषय भएको बताउँदै सिलिकन भ्याली बनाउन यो विषयलाई नीतिमा समावेश गर्ने बताए। उनले भने, ‘हामी यसलाई कार्यक्रममा पनि राख्छौँ।’
महानगरवासीको दिनचर्या सहज बनाउने विषयलाई प्राथमिकतामा राख्नुस्: सांसद
ललितपुर महानगरले आर्थिक वर्ष २०८२/२०८३को नीति, कार्यक्रम र बजेट ल्याउनु अघि सुझाव संकलनका लागि सरोकारवालासँग छलफल गरेकोमा ललितपुर जिल्लाका प्रतिनिधि सभा र प्रदेशसभाका सांसदहरूले प्रशंसा गर्दै महानगरवासीको दिनचर्या सहज बनाउने विषयलाई प्राथमिकमा राखेर नीति, कार्यक्रम र बजेट ल्याउन सुझाव दिए।
ललितपुर क्षेत्र नं.१ का प्रतिनिधिसभा सदस्य उदयशमशेर राणाले नख्खु करिडोर बनाउन केन्द्रको बजेट मात्रै पर्याप्त नभएको बताउँदै ललितपुर महानगरले पनि लगानी गर्न सुझाव दिए। चक्रपथमा बनाउनुपर्ने फ्लाई ओभरको सन्दर्भमा महानगरपालिका, प्रदेश, संघ र स्थानीय तह समन्वय, सहकार्य र छलफल गर्नुपर्ने बताए।
ललितपुर क्षेत्र नं.२ का प्रतिनिधिसभा सदस्य प्रेमबहादुर महर्जनले नीति निर्माणका लागि सबै क्षेत्रबाट सुझाव संकलनका लागि चरणबद्ध रूपमा छलफल आयोजना गरेको बताए। वातावरण संरक्षणलाई अझै प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताए। महानगरले प्रवाह गर्ने सेवा जनताले महसुस गर्ने गरी प्रदान गर्न सके सकारात्मक सन्देश संचार हुने बताए। शिक्षा, स्वास्थ्य, सार्वजनिक जग्गा संरक्षणलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताए।
राप्रपाका सांसद रोशन कार्कीले महानगरबाट भएको कामको प्रशंसा गरिन्। विपद् व्यवस्थापनलाई प्राथमिकतामा राखेर नीति निर्माण गर्नुपर्ने धारणा राख्दै कर प्रणालीलाई अझै व्यवस्थित बनाउनुपर्ने धारणा राखिन्। प्लटिङका कारण खेतीयोग्य जमिन मासिएको बताउँदै प्लटिङलाई रोक्नुपर्ने भनाइ उनको थियो। केही वडाबाट फोहोर उठे पनि सबै वडामा फोहोर संकलनको व्यवस्था मिलाउनुपर्ने बताइन्।
बागमती प्रदेशका सांसद रघुनाथ महर्जन असोज दोस्रो साताको बाढीबाट प्रभावित र पुगेको क्षतिलाई सम्बोधन गर्नुपर्ने बताए। विकास निर्माणसँगसँगै युवालाई रोजगारीदिने विषयलाई नीतिगत रुपमा नै निर्णय गर्न सुझाव दिए।
दीर्घकालीलन नीति र कार्यक्रम ल्याउन सल्लाहकारको सुझाव
ललितपुर महानगरको विकासलाई थप उचाईमा पुर्याउन दीर्घकालीन नीति कार्यक्रम ल्याउन महानगरका सल्लाहकारले सुझाव दिएका छन्।
महानगरको शहरी विकास सल्लाहकार सुरेन्द्र गोविन्द जोशीले हाल जनताको आवश्यकतालाई महानगरले सम्बोधन गरेको बताउँदै दीर्घकालीन नीति निर्माणलाई जोड दिनुपर्ने बताए। महानगरलाई व्यवस्थित बनाउन ल्याउन ल्याण्ड पुलिङसँग सम्बन्धित नीति ल्याउनुपर्ने धारणा राखे।
शिक्षा सल्लाहकार लोकबहादुर खड्काले शिक्षा क्षेत्रमा गरिएको लगानीको प्रतिफल प्राप्त गर्न लामो समय लाग्ने बताउँदै दीर्घकालीन नीति ल्याउन सल्लाह दिए। पाँच वर्षे शहर शिक्षा योजना ल्याउनु पर्नेमा जोड दिँदै यो योजनाले सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयबीचको खाडल पुर्ने बताए। अभिभावक शिक्षालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने धारणा राख्दै अनुगमन र अभिलेखिकरणमा जोड दिनुपर्ने धारणा राखे।
स्वास्थ्य सल्लाहकार तारामान अमात्यले सडकमा बेच्न राखिएका खानेकुरा (स्ट्रिट फुड)को गुणस्तर परीक्षण गर्नुपर्ने बताए।
परम्परागत पानी व्यवस्थापन विज्ञ पद्मसुन्दर जोशीले पानीको स्रोत संरक्षण महत्वपूर्ण भएको बताउँदै लोप हुने अवस्थामा पुगेका ढुंगेधाराको संरक्षणमा महानगरले काम गर्नुपर्ने राय दिए। सम्पदा संरक्षणको महत्व युवा पुस्तालाई बताउनुपर्ने धारणा राख्दै शिक्षा, सम्पदाको संरक्षण र सम्पदाको महत्व बुझाउने गरी कार्यक्रम ल्याउन अनुरोध गरे।
वनस्पति विज्ञ प्रा.डा. पुष्पमान अमात्यले ग्लोबल वार्मिङको विद्यमान संकट न्यून गर्न बोटविरुवा रोप्नु अत्यावश्यक भएको बताए। भएका बोटविरुवाको ट्रिमिङ गर्नु अत्यावश्यक भएको बताए।
अमूर्त सम्पदा विज्ञ वद्नलाल न्याछ्योले महानगरले मूर्त र अमूर्त सम्पदा संरक्षणमा धेरै काम गरेको बताउँदै नगरले गर्न मिल्ने र नमिल्ने विषयहरुको चेक लिष्ट तयार पार्नुपर्ने धारणा राखे।
राजनीतिक सल्लाहकार नन्दकिशोर शाहीले जनमुखी नीति तथा कार्यक्रम ल्याउन सुझाव दिए। विपद् विज्ञ सुरेश चौधरीले विपद् व्यवस्थापनका लागि १० वर्षे विपद् व्यवस्थापन योजना ल्याउनुपर्ने धारणा राखे।
प्रशासन विज्ञ भरत थापाले दीर्घकालीन योजना ल्याउन जोड दिनुपर्ने बताउँदै शुसासन र नागरिकको जीवनयापन सहज बनाउन सहयोग पुग्ने नीति ल्याउन राय दिए।
राजनीतिक सल्लाहकार बाबुराज महर्जनले ललितपुर महानगर कला, संस्कृति र सम्पदाको सहर भएको बताउँदै सम्पदाको दर रेट र अन्य क्षेत्रको दररेट एकै हुन नहुने बताए।
महानगरवासीको दिनचर्या सहज हुने नीति ल्याउनुस्
ललितपुर महानगरभित्र संचालित विभिन्न संघसंस्था र समूहका प्रतिनिधिले नगरवासीको दिनचर्या सहज हुने नीतिमा केन्द्रित हुन आग्रह गरे। शिक्षा, स्वास्थ्य, खेलकुद, वातावरण संरक्षण, सम्पदा संरक्षण, अपाङगता भएको अधिकारलाई प्राथमिकतामा राख्ने नीति अहिलेको आवश्यकता भएको बताउँदै ती विषयलाई प्राथमिकतामा राख्न सुझाव दिए।
ललितपुर महानगरले खेलकुदलाई प्राथमिकता दिएको बताउँदै ह्वीलचियर प्रयोगकर्ता भरत केसीले अपाङगता भएकाको लागिसमेत खेलकुद प्रतियोगिता आयोजना गर्ने गरी नीति निर्माण गर्न अनुरोध गरे।
नेपाल भाषा मंकाखल ललितपुरका हिराकाजी महर्जनले महानगरले भाषा नीति तयार गर्नुपर्ने बताए। ललितपुर हस्तकला संघका प्रदीप बज्राचार्य, सिकर्मी समाज, शिल्पकार समाजलगायतका संघसंस्थाले हस्तकला, काष्ठकलाको प्रवर्द्धन र बजारीकरणलाई प्राथमिकता दिने गरी नीति निर्माण गर्न अनुरोध गरे। अटिजम केयर नेपालकी सुनिता मलेकु अमात्यले अटिजम भएका बालबालिकालाई विद्यालयमा भर्ना गर्ने वातावरण निर्माण गर्ने अपाङ्गता भएकाको विषयलाई सम्बोधन गर्ने गरी नीति बनाउन सुझाव दिइन्।
बचत तथा सहकारी संघका अध्यक्ष रामहरि बजगाइँले महानगरले नीति निर्माण गर्न सुझावका लागि कार्यक्रम आयोजना गरेकोमा धन्यवाद दिँदै सहकारीको समस्या गर्न संयुक्त प्रयास आवश्यक भएको बताएको हो।
प्रकाशित: २६ जेष्ठ २०८२ १२:४९ सोमबार