प्रकाशित मिति : बैशाख २८, २०८२ आईतबार
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको सुझावपछि युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग बिहीबार टर्कीमा भेटवार्ता गर्न सहमति जनाएका छन्। ट्रम्पले पुटिनको प्रत्यक्ष वार्ताको प्रस्ताव तुरुन्त स्वीकार गर्न जेलेन्स्कीलाई आग्रह गरेका थिए।
पुटिनले आइतबार राति एक टेलिभिजन सम्बोधनमा मे १५ मा इस्तानबुलमा युक्रेन र रुसबीच प्रत्यक्ष वार्ताको प्रस्ताव गरेका थिए। यद्यपि, उनी व्यक्तिगत रूपमा उपस्थित हुने वा नहुने स्पष्ट छैन। युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले एक्समा लेखे, ‘म बिहीबार टर्कीमा पुटिनको प्रतीक्षा गर्नेछु। मलाई आशा छ, रुसीहरूले बहाना बनाउने छैनन्।’
यो प्रस्ताव युरोपेली शक्तिहरूले शनिबार कीभमा पुटिनलाई ३० दिनको युद्धविराम स्वीकार गर्न वा कडा प्रतिबन्धको सामना गर्न माग गरेको केही घण्टापछि आएको हो। जेलेन्स्कीले युक्रेन वार्ताका लागि तयार रहेको तर रुसले युद्धविराम स्वीकार गर्नुपर्ने बताएका थिए।
तर, ट्रम्पले युक्रेनलाई हतियार आपूर्तिको नियन्त्रण गर्ने शक्ति प्रयोग गर्दै भने, ‘पुटिन युद्धविराम चाहँदैनन्, तर टर्कीमा भेटेर रक्तपात अन्त्य गर्ने सम्झौताको लागि वार्ता गर्न चाहन्छन्। युक्रेनले यो तुरुन्त स्वीकार गर्नुपर्छ।’ उनले थपे, ‘यसले सम्झौता सम्भव छ वा छैन भन्ने स्पष्ट हुनेछ।’
पुटिनले सन् २०२२ मा युक्रेनमा सेना पठाएर युद्ध सुरु गरेका थिए, जसले लाखौंको ज्यान लिएको छ। रुसी सेनाहरू अघि बढिरहँदा पुटिनले कुनै सम्झौता प्रस्ताव गरेका छैनन्। उनले ‘बिना शर्त वार्ता’ को प्रस्ताव गरे पनि, क्रेमलिनले सन् २०२२ को परित्यक्त शान्ति सम्झौता र वर्तमान अवस्थालाई आधार बनाउनुपर्ने बताएको छ, जसमा युक्रेनले तटस्थता र रुसी कब्जाको भूभाग स्वीकार गर्नुपर्ने सङ्केत छ।
पुटिनले युरोप र युक्रेनको युद्धविराम मागलाई ‘अल्टिमेटम’ भन्दै खारेज गरे। रुसी विदेश मन्त्रालयले युद्धको कारणबारे छलफल पहिले हुनुपर्ने जनाएको छ।
शान्तिकर्ताको पहिचान बनाउन चाहने ट्रम्पले पुटिनको प्रस्तावलाई ‘रुस र युक्रेनका लागि महान दिन’ को रूपमा स्वागत गरेका छन्।