प्रकाशित मिति : ५ चैत्र २०८२, बिहिबार
इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले इरानका महत्त्वपूर्ण ऊर्जा संयन्त्रहरूमा पुनः आक्रमण नगर्ने घोषणा गरेका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानका ऊर्जा संरचनामाथि आक्रमण नगर्न गरेको आग्रहलाई इजरायलले पूर्ण रूपमा पालना गर्ने नेतान्याहुले बताएका हुन्।
नेतान्याहुले इरानको ‘दक्षिण पार्स’ ग्यास क्षेत्रमा रहेको प्रशोधन केन्द्रमा आक्रमण गर्दा इजरायलले अमेरिकी सहयोगबिना नै एकल कारबाही गरेको पुष्टि गरे। दक्षिण पार्स विश्वकै सबैभन्दा ठूलो प्राकृतिक ग्यास भण्डारमध्ये एक मानिन्छ।
पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै नेतान्याहुले भने, “राष्ट्रपति ट्रम्पले हामीलाई आगामी आक्रमणहरू रोक्न भन्नुभएको छ, र हामी त्यही गरिरहेका छौँ।”
यो आक्रमणलाई युद्धको एउटा ठूलो क्षतिका रूपमा हेरिएको छ। यसअघि इजरायलले इरानका केही इन्धन भण्डारण केन्द्रहरूमा आक्रमण गरे पनि तेल र ग्यास उत्पादन गर्ने मुख्य संरचनाहरूमा भने प्रहार गरेको थिएन।
इजरायली कदमको प्रतिक्रियास्वरूप इरानले पर्सियन खाडी क्षेत्रका छिमेकी देशहरूका प्रमुख ऊर्जा संरचनामाथि आक्रमण गरेको छ। कतारले आफ्नो मुख्य ऊर्जा केन्द्र ‘रस लाफान’ मा व्यापक क्षति पुगेको जनाएको छ।
यस घटनापछि ऊर्जाको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको छ। विश्लेषकहरूले रस लाफानमा भएको क्षतिले विश्वव्यापी रूपमा ग्यासको अभाव निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। राष्ट्रिय पेट्रोलियम परिषद्का विश्लेषक केभिन बुकका अनुसार, ग्यासको मूल्य आगामी केही हप्तासम्म उच्च रहन सक्छ।
यसैबीच, अन्तर्राष्ट्रिय तेल मापदण्ड ‘ब्रेन्ट क्रुड’ को मूल्य प्रति ब्यारेल ११५ डलरसम्म पुगेको छ। इजरायली आक्रमण र त्यसपछि इरानले गरेको प्रतिआक्रमणका कारण तेलको मूल्य बढेको हो, जसको प्रत्यक्ष असर अमेरिकामा पेट्रोलको मूल्यमा समेत परेको छ।
भविष्यको जोखिम: यदि द्वन्द्व समाधान भयो भने बजारमा देखिएको जोखिमको प्रभाव कम भई मूल्य घट्न सक्ने सम्भावना छ।
तर, मूल्य पहिलेकै स्तरमा छिट्टै फर्किने सम्भावना भने कम देखिन्छ। विश्लेषकहरूका अनुसार, यदि इरानले ‘रेड सी’ (लाल सागर) मा तेल ढुवानीलाई लक्षित गर्न थाल्यो भने जोखिम अझ बढ्नेछ।
हाल ‘होर्मुज’ जलमार्ग प्रायः अवरुद्ध भएकाले साउदी अरेबियाको ठूलो परिमाणको तेल रेड सी तर्फ मोडिएको छ।