प्रकाशित मिति : १२ फाल्गुन २०८२, मंगलबार
अमेरिकामा सन् २०२६ को कर फाइलिङ सिजन जारी छ। यस वर्ष लागू भएका नयाँ संघीय कर कानुनका विभिन्न परिवर्तनहरूले व्यक्तिगत करदाता, परिवार तथा साना व्यवसायी—विशेषगरी अमेरिकाभर रहेका नेपाली समुदायका सदस्यहरू—लाई प्रत्यक्ष प्रभाव पार्न सक्ने देखिएको छ।
कम्युनिटी कोर्नरस्टोन कार्यक्रममा गरिएको अन्तर्वार्तामा सीपीए राज बिराज रिजालले राष्ट्रपतिद्वारा हस्ताक्षरित नयाँ संघीय कर कानुनअन्तर्गत ल्याइएका प्रमुख परिवर्तनहरूबारे जानकारी दिएका छन्। उनले छुट, कर छुट क्रेडिट, ओभरटाइम आम्दानी, डिजिटल भुक्तानी र क्रिप्टोकरेन्सी रिपोर्टिङ सम्बन्धी नयाँ व्यवस्थाहरू स्पष्ट पारे।
राज्य तथा स्थानीय कर छुट सीमा वृद्धि
राज्य तथा स्थानीय कर सम्बन्धी छुटको सीमा उल्लेखनीय रूपमा बढाइएको छ। यसअघि वस्तुगत कटौतीमा १० हजार डलरसम्म मात्र छुट पाइन्थ्यो भने अहिले उक्त सीमा ४० हजार डलर पुर्याइएको छ। रिजालका अनुसार उच्च करदर भएका राज्यमा बसोबास गर्ने करदाताहरूका लागि यो परिवर्तन विशेष लाभदायी हुनेछ।
स्ट्यान्डर्ड डिडक्सन र कर स्ल्याब परिमार्जन
कर स्ल्याबको संरचना उस्तै रहे पनि मुद्रास्फीतिका कारण आम्दानीको सीमा माथि सारिएको छ। उदाहरणका लागि, १० प्रतिशत करदर अब करिब १२ हजार डलरसम्मको आम्दानीमा लागू हुनेछ, जुन यसअघि करिब १० हजार डलर थियो।
त्यसैगरी, स्ट्यान्डर्ड डिडक्सन पनि बढाइएको छ। एकल फाइलरका लागि करिब १५,७५० डलर र संयुक्त रूपमा फाइल गर्ने विवाहित जोडीका लागि करिब ३१,५०० डलर पुर्याइएको छ। रिजालका अनुसार यी मुख्यतः मुद्रास्फीतिअनुसार गरिएका समायोजन हुन्, पूर्णतः नयाँ सुविधा भने होइनन्।
चाइल्ड ट्याक्स क्रेडिट वृद्धि
चाइल्ड ट्याक्स क्रेडिट २,००० डलरबाट बढाएर २,२०० डलर पुर्याइएको छ। यसमध्ये १,७०० डलरसम्म फिर्ता पाउन सकिने व्यवस्था छ। अर्थात् संघीय आयकर तिर्नुपर्ने दायित्व नभए पनि योग्य करदाताले उक्त रकम फिर्ता पाउन सक्नेछन्।
रिजालले फिर्ता योग्य र गैर-फिर्ता योग्य क्रेडिटबीचको फरक बुझ्न अत्यन्त आवश्यक रहेको बताए।
नवजात शिशुका लागि नयाँ बचत खाता
सन् २०२५ जनवरी १ देखि २०२८ डिसेम्बर ३१ भित्र जन्मिएका शिशुहरूका लागि नयाँ सेवानिवृत्ति-जस्तै बचत कार्यक्रम सुरु गरिएको छ, जसलाई अनौपचारिक रूपमा “ट्रम्प अकाउन्ट” भनिएको छ।
यसअन्तर्गत योग्य नवजातका लागि खाता खोल्दा सरकारले १,००० डलर प्रारम्भिक योगदान दिने व्यवस्था छ। अभिभावकले वार्षिक ५,००० डलरसम्म योगदान गर्न सक्नेछन्। खाता दर्ता प्रक्रिया सुरु भएपछि योग्यताका लागि कर फाइल गर्दा शिशुको विवरण सही रूपमा उल्लेख गर्न रिजालले सुझाव दिए।
ओभरटाइम र टिप आम्दानीमा छुट
नयाँ कानुनले ओभरटाइम र टिप आम्दानीमा पनि छुटको व्यवस्था गरेको छ।
होटल, रेस्टुरेन्ट, राइडसेयर तथा सेवा क्षेत्रमा कार्यरत टिप आधारित कामदारले २५ हजार डलरसम्मको टिप आम्दानी संघीय आयकरबाट कटौती गर्न सक्नेछन्। तर सामाजिक सुरक्षा र मेडिकेयर कर भने लागू हुनेछन्।
एकल फाइलरले १२,५०० डलरसम्मको योग्य ओभरटाइम प्रिमियम आम्दानी कटौती गर्न सक्नेछन् भने संयुक्त रूपमा फाइल गर्ने विवाहित जोडीले २५ हजार डलरसम्म कटौती गर्न सक्नेछन्। रिजालका अनुसार ओभरटाइमको अतिरिक्त आधा-समय मात्र कटौती योग्य हुन्छ, पूरै ओभरटाइम पारिश्रमिक होइन।
नयाँ फाराम
नयाँ छुटहरू रिपोर्ट गर्न नयाँ फाराम थपिएको छ। यसमा ओभरटाइम र टिप कटौती, एकल फाइलरका लागि ६,००० डलर तथा विवाहित जोडीका लागि १२,००० डलर वरिष्ठ नागरिक छुट, र अमेरिकामा एसेम्बल गरिएका सवारीसाधनका लागि १० हजार डलरसम्मको अटो ऋण ब्याज कटौती समावेश छन्।
डिजिटल भुक्तानी रिपोर्टिङ अनिवार्य
डिजिटल भुक्तानी प्लेटफर्मको प्रयोग बढ्दै गइरहेका बेला १०९९ के फाराम नआए पनि आम्दानी रिपोर्ट नगर्ने गल्ती नगर्न रिजालले चेतावनी दिए।
संघीय रिपोर्टिङ सीमा पुनः २० हजार डलर र २०० कारोबारमा फर्किए पनि केही राज्यमा कम सीमा लागू हुन सक्छ। फाराम प्राप्त नभए पनि व्यवसायिक आम्दानी अनिवार्य रूपमा रिपोर्ट गर्नुपर्ने हुन्छ। व्यक्तिगत र व्यवसायिक भुक्तानी छुट्याएर स्पष्ट अभिलेख राख्न करदातालाई सुझाव दिइएको छ।
क्रिप्टोकरेन्सी रिपोर्टिङ कडाइ
क्रिप्टोकरेन्सी सम्बन्धी रिपोर्टिङ पनि कडाइ गरिएको छ। डिजिटल सम्पत्ति किन्नु मात्रले कर लाग्दैन, तर बेच्दा वा एउटा क्रिप्टो अर्कोमा साट्दा कर लाग्ने मानिन्छ।
आगामी वर्षदेखि ब्रोकरहरूले डिजिटल सम्पत्ति कारोबारका लागि १०९९ डीए फाराम जारी गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। कारोबार रिपोर्ट नगरे कर विभागले खरिद मूल्य नघटाई कुल बिक्री रकमका आधारमा कर गणना गर्न सक्ने भएकाले सतर्क रहन रिजालले आग्रह गरे।
आईआरएस ठगीबारे चेतावनी
कर सिजनमा आईआरएसको नाममा आउने ठगी फोन र इमेलबारे पनि उनले चेतावनी दिए। आईआरएसले धम्कीपूर्ण फोनमार्फत तुरुन्त भुक्तानी माग्ने अभ्यास नगर्ने उनले स्पष्ट पारे।
आधिकारिक सूचना प्रायः हुलाकमार्फत पठाइन्छ। सूचना प्राप्त भएमा आईआरएसको अनलाइन खातामार्फत वा कर विशेषज्ञसँग परामर्श गरेर प्रमाणिकता जाँच्न सकिने उनले बताए।
सामान्य गल्तीहरू
नेपाली समुदायसँग काम गर्ने अनुभवका आधारमा रिजालले नगद वा टिप आम्दानी रिपोर्ट नगर्नु, कागजात अधुरा राख्नु, हतारमा फाइल गर्नु तथा छुटको योग्यताबारे गलत बुझाइ राख्नु जस्ता गल्तीहरू सामान्य रहेको बताए।
उनले कानुनी रूपमा कर दायित्व न्यून गर्न पाइने भए पनि आम्दानी कम देखाउनु गम्भीर परिणाम निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिए अप्रिलको अन्तिम म्याद नजिकिँदै गर्दा करदातालाई समयमै फाइल गर्न, सबै कागजात व्यवस्थित राख्न तथा आवश्यक परे कर विशेषज्ञको सल्लाह लिन आग्रह गरिएको छ।