प्रकाशित मिति : माघ २३, २०८२ शुक्रबार
फोटो : पिटर कोभेसी / अन्स्प्लास
अमेरिकाको क्यालिफोर्नियामा विषालु च्याउ खाँदा चार जनाको मृत्यु भएको छ। अन्य तीन जनालाई कलेजो प्रत्यारोपण गर्नुपरेको छ। वर्षायुक्त जाडोयामपछि फैलिँदै गएको “डेथ क्याप” नामक अत्यन्त विषालु च्याउ खाँदा उनीहरूको मृत्यु भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
क्यालिफोर्निया सार्वजनिक स्वास्थ्य मन्त्रालयले यस वर्ष च्याउ खोजेर खाने काम पूर्ण रूपमा नगर्न सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ। मन्त्रालयका अनुसार डेथ क्याप च्याउ सजिलै खानयोग्य सुरक्षित च्याउसँग झुक्किन सकिने भएकाले जोखिम अत्यन्त उच्च छ।
स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार नोभेम्बर १८ यता डेथ क्याप विषाक्तताका ३६ भन्दा बढी घटना रिपोर्ट भएका छन्। तीमध्ये चार जनाको मृत्यु भएको छ भने तीन जनाको कलेजो प्रत्यारोपण नै गर्नुपरेको छ। अस्पताल पुगेका धेरै बिरामीमा छिटो फैलिने गम्भीर कलेजोको क्षति र कलेजो फेल हुने समस्या देखिएको थियो। केही बिरामीलाई सघन उपचार कक्ष (आइसीयू) मा भर्ना गर्नुपरेको थियो। प्रभावित व्यक्तिहरूको उमेर १९ महिनादेखि ६७ वर्षसम्म रहेको छ।
डेथ क्याप संसारकै सबैभन्दा विषालु च्याउमध्ये एक हो। यो ‘अमाटोक्सिन’ नामक अत्यन्त शक्तिशाली विषाक्त तत्व भएको समूहमा पर्छ। यसले विश्वभर हुने घातक च्याउ विषाक्ततामध्ये करिब ९० प्रतिशत हिस्सा ओगट्छ। यी च्याउहरू सहरका पार्क र जङ्गलहरूमा, विशेष गरी ओकको रूखमुनि पाइन्छन्।
सान फ्रान्सिस्कोस्थित क्यालिफोर्निया पोइजन कन्ट्रोल सिस्टमका मेडिकल निर्देशक डा. क्रेग स्मोलिनका अनुसार सामान्य वर्षमा दुईदेखि पाँचवटा मात्र डेथ क्याप विषाक्तताका घटना देखिन्छन्। विज्ञहरूका अनुसार तातो शरद ऋतु र चाँडै परेको वर्षाका कारण यस वर्ष क्यालिफोर्नियामा डेथ क्याप च्याउको ‘सुपर ब्लूम’ भएको छ।
डेथ क्यापको सानो मात्रा खाँदा पनि ज्यान जान सक्छ। विज्ञहरू भन्छन्, च्याउको रङ हेरेर मात्र सुरक्षित वा विषालु छुट्याउन सकिँदैन। यो च्याउ काँचो, सुकाएको वा पकाएको जुनसुकै रूपमा खाए पनि विषाक्तता उस्तै घातक हुन्छ।
विज्ञहरूका अनुसार विषालु च्याउ खाएको २४ घण्टाभित्र पेट दुख्ने, वाकवाकी लाग्ने, झाडापखाला वा बान्ता हुने लक्षण देखिन सक्छन्। त्यसपछि अवस्था छिट्टै बिग्रन सक्छ। प्रारम्भिक लक्षण एक दिनमै हराए पनि २–३ दिनभित्र घातक रूपमा कलेजोमा क्षति हुन सक्ने चिकित्सकहरूले बताएका छन्।