प्रकाशित मिति : १६ असार २०८३, मंगलबार
Photo: goodrich kingrey/ Unsplash
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले बुधबार अमेरिका-मेक्सिको-क्यानाडा व्यापार सम्झौतालाई तत्काल नवीकरण नगर्ने औपचारिक घोषणा गर्ने तयारी गरेको छ। यस कदमले ३२ वर्ष पुरानो उत्तर अमेरिकी खुला व्यापार क्षेत्रलाई खारेज गर्ने तर्फ १० वर्षे समयसीमा सुरु गर्नेछ, जसका कारण तीन देशहरूबीच प्रस्तावित परिवर्तनहरूका लागि तीव्र बहस हुने देखिएको छ।
यो घोषणासँगै छ वर्ष लामो समीक्षा सत्र सुरु हुनेछ, जुन ट्रम्पको पहिलो कार्यकालमा वार्ता गरिएको “सूर्यास्त उपधारा” को हिस्सा हो। अमेरिकाले यस सम्झौता मार्फत उत्तर अमेरिकी अटोमोबाइल उत्पादनमा अमेरिकी र क्षेत्रीय सामग्रीको हिस्सा बढाउन र चिनियाँ सामानहरूलाई युएसएमसिएबाट नाजायज फाइदा लिनबाट रोक्न कडा मागहरू गरिरहेको छ।
अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधि मिसन ग्रीरका प्रवक्ताले यसबारे औपचारिक घोषणा गरिनसकेको भए तापनि ग्रीरले जुलाई २० को साताका लागि मेक्सिकोसँग तेस्रो चरणको वार्ता तय गरिसकेका छन्, जसले अमेरिका परिवर्तनको पक्षमा दृढ रहेको संकेत गर्छ।
अर्कोतर्फ, मेक्सिकोका आर्थिक मन्त्री मार्सेलो एब्रार्ड र राष्ट्रपति क्लाउडिया सेनबाउमले यो त्रिपक्षीय सम्झौता पूर्ण रूपमा खारेज नहुने विश्वास व्यक्त गर्दै सम्झौतालाई थप १६ वर्षका लागि बढाउन माग गरेका छन्। क्यानाडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले पनि देशहरूबीच रचनात्मक छलफल हुने र आफूहरू सम्झौता सुधारका लागि तयार रहेको बताएका छन्।
राष्ट्रपति ट्रम्पले यसअघि नै क्यानाडा र मेक्सिकोका अटोमोबाइल र तिनका पार्टपुर्जाहरूमा २५% तथा स्टिल र एल्युमिनियममा ५०% भारी महसुल लगाएर युएसएमसिएको शुल्क-मुक्त स्थितिलाई एकतर्फी रूपमा समाप्त गरिसकेका छन्। यस कदमको क्यानाडाले पनि प्रतिवाद गरिसकेको छ।
हालका लागि अमेरिकाले क्यानाडालाई बाहिर राख्दै मेक्सिकोसँग मात्र औपचारिक वार्ता अघि बढाएको छ। अमेरिकाले मेक्सिकोमा निर्मित सवारी साधनहरूमा ५०% अमेरिकी सामग्री हुनुपर्ने माग राखेको छ, जसले गर्दा कुल क्षेत्रीय सामग्रीको आवश्यकता ८२% पुग्नेछ।
यदि यी तीन देशहरूबीच संशोधनमा सहमति हुन सकेन भने, यो व्यापार सम्झौता आगामी १० वर्षसम्म अन्योलमा रहनेछ र अन्ततः जुलाई १, २०३६ मा यो ऐतिहासिक उत्तर अमेरिकी व्यापार सम्झौता स्वतः समाप्त हुनेछ।