प्रकाशित मिति : १४ असार २०८३, आइतबार
Photo: Malachi Brooks/ Unsplash
अमेरिकाको कोलोराडो र युटा राज्यको सीमा क्षेत्रमा लागेको डढेलो निभाउने क्रममा तीन जना अग्निनियन्त्रकको मृत्यु भएको छ भने अन्य दुई जना घाइते भएका छन्। अमेरिकी वाइल्डल्यान्ड फायर सर्भिसले आइतबार यसको जानकारी दिएको हो।
सार्वजनिक जग्गामा डढेलो नियन्त्रण र न्यूनीकरण कार्यलाई व्यवस्थित बनाउन यसै वर्षको सुरुमा स्थापना गरिएको यस एजेन्सीका अनुसार, ती अग्निनियन्त्रकहरू शनिबार ‘नोल्स’ र ‘गोर’ डढेलो नियन्त्रणका लागि खटिएका अन्तर-निकाय टोलीका सदस्य थिए।
एजेन्सीले फेसबुकमा एक विज्ञप्ति जारी गर्दै भनेको छ, अमेरिकी वाइल्डल्यान्ड फायर सर्भिस, यूएसडीए फरेस्ट सर्भिससँगै शोकमा एकजुट छ र दिवङ्गतका परिवारजनप्रति हाम्रो अटल समर्थन व्यक्त गर्दछ। उनीहरूको बहादुरी, समर्पण र बलिदानलाई कहिल्यै बिर्सिने छैन। एजेन्सीले थप विवरण उपलब्ध हुनासाथ सार्वजनिक गरिने बताएको छ।
पछिल्ला दिनहरूमा लगातारको तातो, सुख्खा र हावाहुरी चल्ने मौसमका कारण अमेरिकाको पश्चिमी क्षेत्रमा डढेलो तीव्र रूपमा फैलिएको छ। युटा, एरिजोना र अन्य क्षेत्रका नयाँ-नयाँ ठाउँमा डढेलो सल्किएको छ।
सबैभन्दा ठूलो डढेलो ‘कटनवुड फायर’ दक्षिण-पश्चिम युटाको असमतल पहाडी भूभागमा लागिरहेको छ। शनिबार यो डढेलो १४४ वर्ग माइल (३७३ वर्ग किलोमिटर) भन्दा बढी क्षेत्रमा फैलियो। यसले गर्दा कतिपय स्की रिसोर्ट र गर्मीयाममा बस्नका लागि बनाइएका केही रिसोर्टका केबिनहरू नष्ट भएका छन्।
बिभर काउन्टीका अधिकारीहरूले शनिबारदेखि क्षतिको मूल्याङ्कन गर्न फायर टोलीहरूसँग काम सुरु गरेका छन्, तर क्षतिको पूर्ण विवरण तत्काल उपलब्ध हुन सकेको छैन। गभर्नर स्पेन्सर कक्सले सामाजिक सञ्जालमा यस स्थितिलाई निराशाजनक भनेका छन्, तर उनले अग्निनियन्त्रक टोलीहरूलाई कतिपय ठाउँमा डढेलो फैलनबाट रोक्न सफल भएकोमा धन्यवाद दिएका छन्।
पहाडी भीर र ठाडो भिरालो जमिनका कारण डढेलो निभाउने काम अझ गाह्रो भएको डढेलो नियन्त्रण टोलीकी प्रवक्ता एलिसा म्यासनले बताइन्। उनले भनिन्, यस्तो ठाउँमा डोजर र अन्य भारी उपकरणहरू लैजान गाह्रो छ। दमकलहरू लैजान पनि कठिन छ। यसले अग्निनियन्त्रणको कामलाई असम्भव त बनाउँदैन, तर कामको गतिलाई भने सुस्त बनाउँछ।
सुख्खा मौसम, न्यून आर्द्रता, तातो तापक्रम र तीव्र हावाहुरीका कारण डढेलोको जोखिम बढिरहेका बेला सयौँ अग्निनियन्त्रकहरू युटा राज्यमा आइपुगेका छन्। युटामा यस वर्ष कीर्तिमानी कम हिमपात र इतिहासकै सबैभन्दा न्यानो मौसम भएकाले डढेलोको खतरा झनै बढेको राष्ट्रिय अन्तर-निकाय फायर सेन्टरले जनाएको छ।
अलास्कादेखि फ्लोरिडासम्म, अग्निनियन्त्रक टोलीहरू शनिबार दर्जनौँ डढेलो नियन्त्रण गर्न खटिएका थिए, जसमध्ये ३६ वटा डढेलो ठूला र अनियन्त्रित श्रेणीमा परेका छन्। राष्ट्रिय रूपमा, यस वर्षको सुरुदेखि अहिलेसम्म झन्डै ३० लाख एकड वन क्षेत्र जलिसकेको छ, जुन १० वर्षको औसतभन्दा बढी हो।
युटाको अवस्था निकै गम्भीर भएपछि गभर्नर स्पेन्सर कक्सले यसै साता आपत्काल घोषणा गर्दै जुलाई ४ को बिदाको पूर्वसन्ध्यामा पटाका पड्काउन प्रतिबन्ध लगाउने बाटो खोलेका छन्। युटाले इतिहासकै सबैभन्दा गम्भीर डढेलोको सामना गरिरहेका बेला यो आदेश आएको हो। राज्यका अधिकारीहरूका अनुसार विगत एक सातामा युटामा डढेलो लाग्ने क्रम बढेको छ र प्रत्येक डढेलोले अभूतपूर्व रूप लिएको छ। राज्यका वनरक्षक जेमी बार्नेसले यी डढेलोहरूले राज्यको डढेलो निभाउने क्षमताको सीमा नाघेको बताएका छन्।
कोलोराडोका गभर्नर जारेड पोलिसले पनि शनिबार आपत्काल घोषणा गर्दै डढेलो नियन्त्रणका लागि नेशनल गार्ड परिचालन गर्ने अधिकार दिएका छन्। राष्ट्रिय मौसम सेवाका मौसमविद्हरूले क्यालिफोर्नियादेखि एरिजोना र न्यू मेक्सिकोको ठूलो क्षेत्रका लागि अति जोखिमको चेतावनी जारी गरिरहेका छन्।
ग्रान्ड क्यान्यन नेशनल पार्कको दक्षिणमा, अधिकारीहरूले शनिबार एक नयाँ डढेलो ग्रान्ड क्यान्यन भिलेज र नजिकैको तुसयान समुदायबाट टाढा गइरहेको बताएका छन्। तर, करिब ५० माइल टाढा अर्को डढेलोका कारण कोकोनिनो काउन्टीका अधिकारीहरूले केन्ड्रिक माउन्टेन नजिकका बासिन्दाहरूलाई सुरक्षित स्थानमा जान आदेश दिएका छन्।
उत्तरी एरिजोनाका केही भागहरूमा शनिबार डढेलोको जोखिम कम गर्ने उद्देश्यले विद्युत सेवा प्रदायक कम्पनीले सुरक्षाका लागि बिजुली कटौती गरेको थियो। पश्चिमी अमेरिकामा डढेलोको जोखिम बढेसँगै बिजुली कटौती सामान्य बन्दै गएको छ।
हावाको गति, उपलब्ध सुक्खा इन्धन र भूभाग जस्ता कारकहरूलाई मूल्याङ्कन गरेपछि सामान्यतया यो अन्तिम उपायको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। युटामा अत्यधिक डढेलोको अवस्था जारी रहेपछि रकी माउन्टेन पावरले बिभर काउन्टी र अन्य क्षेत्रहरूमा सेवा दिने विद्युत लाइनहरू पनि बन्द गरिदिएको छ।