‘युवाको प्रभावशाली उपस्थितिलाई विचार र कार्यशैलीको नवीकरणका रूपमा विकास गर्नुपर्छ’

अनलाइनखबरका अध्यक्षज्यू,

यहाँ उपस्थित विभिन्न क्षेत्रका विशिष्ट महानुभावहरू,

‘४० मुनिका ४०’ मा छनोट हुनुभएका प्रिय युवा तथा

उपस्थित सम्पूर्ण महानुभावहरू

सबैभन्दा पहिले, अन्तर्राष्ट्रिय युवा दिवसका अवसरमा नेपालभित्र र संसारभर रहेका सम्पूर्ण नेपाली युवालाई हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछु । आज म यहाँ ४० जना युवालाई सम्मान गर्न मात्र उपस्थित भएको छैन । नेपालको भविष्य कस्तो हुन सक्छ भन्ने ४० वटा सम्भावनालाई नजिकबाट हेर्न र सुन्न आएको छु ।

अनलाइनखबरले निरन्तर रूपमा ‘४० मुनिका ४०’ मार्फत विभिन्न भूगोल, समुदाय र क्षेत्रमा काम गरिरहेका युवाको खोजी, अभिलेखीकरण र सम्मान गर्दै आएको छ । यस प्रयासका लागि म अनलाइनखबर परिवारलाई धन्यवाद दिन चाहन्छु । म स्वयं पनि अनलाइनखबरको पाठक हुँ । समाचार, विचार र अन्तर्वार्ता प्रस्तुत गर्ने नियमित पत्रकारितासँगै समाजभित्र चुपचाप भइरहेका सकारात्मक प्रयत्नलाई खोजेर सार्वजनिक बहसमा ल्याउनु पनि सञ्चारमाध्यमको महत्वपूर्ण भूमिका हो । आज यहाँ सम्मानित युवाहरूका कथा पढ्दा एउटा कुरा स्पष्ट देखिन्छ– परिवर्तनका लागि सधैं ठूलो पद, ठूलो शक्ति वा ठूलो पूँजी चाहिँदैन । ठूलो सोच, स्पष्ट उद्देश्य र निरन्तर कर्म पनि पर्याप्त हुन सक्छ ।

प्रिय युवाहरू !

तपाईंहरू भोलिको मात्र होइन आजकै साझेदार, सर्जक र परिवर्तनकर्ता हुनुहुन्छ । हामीले युवालाई ‘देशको भविष्य’ भनेर मात्रै पुग्दैन । आजको अर्थतन्त्र, राजनीति, प्रविधि, संस्कृति, अनुसन्धान र सार्वजनिक बहसमा युवाको उपस्थिति अहिले नै आवश्यक छ भन्ने म ठान्दछु ।  नयाँ पुस्तासँग ऊर्जा छ, प्रविधि छ, संसारसँग प्रत्यक्ष सम्पर्क छ । तर त्योभन्दा महत्वपूर्ण कुरा—प्रश्न गर्ने साहस छ । लोकतन्त्रलाई प्राण दिने भनेकै शासनसँंग प्रश्न गर्ने नागरिकको सामर्थ्यले हो । त्यो प्रश्न विवेकसम्मत चाँही हुनैपर्दछ ।

अर्थतन्त्रलाई नयाँ विचार दिने युवा चाहिन्छ । विज्ञानलाई जिज्ञासु युवा चाहिन्छ । समाजलाई विभेद स्वीकार नगर्ने युवा चाहिन्छ । र, राष्ट्र निर्माणको लागि पुर्खाको गौरवपूर्ण इतिहासको सम्मान गर्दै अनुभवहरूबाट सिकेर अघि बढ्ने युवा चाहिन्छ ।

म आज यहाँ उपस्थित युवालाई एउटा आग्रह गर्न चाहन्छु प्रविधि प्रयोग गर्नुहोस्, तर विवेकलाई प्रविधिको जिम्मा नछोड्नुुहोस् । विश्वसँग प्रतिस्पर्धा गर्नुहोस्, तर आफ्नो समाजसँगको सम्बन्ध कहिल्यै नतोड्नुहोस् । देशलाई तपाईंहरूको प्रतिभा मात्र होइन, तपाईंहरूको इमान्दारी पनि चाहिएको छ । आजको सूचीमा ४० जना हुनुहुन्छ । तर नेपालको सम्भावना ४० नाममा सीमित छैन । देशका गाउँ, शहर, विश्वविद्यालय, प्रयोगशाला, स्टार्टअप, खेत, अस्पताल, खेलमैदान, स्टुडियो र विदेशका विभिन्न कुनामा हजारौं नेपाली युवा चुपचाप काम गरिरहेका छन् ।  आज यहाँ नाम नआएका ती सम्पूर्ण युवाको योगदान पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ । त्यसैले यस्ता पारदर्शी, समावेशी र विविधताको मर्म अनुरूपका छनोट विधिले अवसर नपाएका, मूलप्रवाहको नजर नपुगेका र सीमित स्रोतबीच उल्लेखनीय काम गरिरहेका युवासम्म दृष्टि पुर्‍याउनेछ नै । यस प्रक्रियामा सहभागी निर्णायक मण्डल तथा सम्पूर्ण टोलीलाई पनि धन्यवाद दिन चाहन्छु ।

प्रिय युवाहरू, पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालको सामाजिक र राजनीतिक बहसमा युवा पुस्ताको आवाज अझ स्पष्ट र प्रभावशाली रूपमा सुनिन थालेको छ । यो उपस्थितिलाई पुस्तान्तरणका रुपममा मात्रै होइन विचार र कार्यशैलीको नवीकरणका रूपमा पनि विकास गर्न सक्नुपर्दछ ।

नेपाल विविध विचार, भाषा, संस्कृति र पहिचानको साझा घर हो । यहाँ फरक मतहरू स्वतन्त्र रूपमा फुल्न पाउनुपर्छ । असहमति लोकतन्त्रको कमजोरी होइन; जिम्मेवार असहमति लोकतन्त्रको शक्ति हो । यहि शक्तिले संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई आफ्नो लक्ष्यमा पुर्‍याउँंछ भन्ने मेरो बुझाई छ ।

हाम्रो संविधानले पूर्ण प्रेस स्वतन्त्रता र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको प्रत्याभूति गरेको छ । स्वतन्त्र, निष्पक्ष र सत्यमा आधारित पत्रकारिता, तथ्यमा आधारित बहस र प्रश्न गर्न सक्ने नागरिक समाजले नै लोकतन्त्रलाई जीवन्त राख्छ । र, लोकतन्त्रबिना स्वतन्त्र र निष्पक्ष पत्रकारिता सम्भव छैन भन्ने पनि हामीले बिर्सन हुन्न । राज्यका सबै अंगले यसको मर्मलाई आत्मसात् गर्दै अघि बढ्नुपर्छ भन्ने म ठान्दछु । यही दर्शनका लागि संघर्ष गर्दागर्दै मैले आफ्नो जीवनको महत्वपूर्ण समय बिताएको म स्मरण गर्न चाहन्छु ।

त्यस्तै, प्रविधिको विकाससँंगै सूचना प्रवाहको प्रतिस्पर्धा गर्ने तिब्र होडबाजीले जनतालाई मिथ्या सूचना संप्रेषण गरेर दिग्भ्रमित पार्ने चुनौति देखिएको छ । अनलाइनखबरजस्ता जिम्मेवार सञ्चारमाध्यमहरूलाई यस्तो चुनौतिको सामना गरेर जनतासम्म सही सूचना पुर्‍याउने सफलता प्राप्त होस् भन्ने पनि यो अवसरमा म शुभकामना दिन चाहन्छु ।

अन्त्यमा, आज सम्मानित सबै युवालाई हार्दिक बधाई दिन चाहन्छु । तर म तपाईंहरूलाई एउटा पुरस्कार लिएर घर फर्किने व्यक्तिका रूपमा मात्र हेर्न चाहन्नँ । आजको सम्मानलाई अर्को जिम्मेवारीको सुरुवात बनाउनुहोस् । आफू सफल हुनुहोस् । अरूलाई पनि अघि बढ्ने बाटो बनाइदिनुहोस ्। आफ्नो सपना पूरा गर्नुहोस् । तर देशले देख्नुपर्ने ठूलो सपना पनि नबिर्सनुहोस ्। किनकि राष्ट्रको भविष्य कुनै एउटा भाषण, एउटा योजना वा एउटा पुस्ताले मात्र बनाउँदैन । हरेक पुस्ताले आफ्नो हिस्साको भविष्य निर्माण गर्छ । अब तपाईंहरूको पालो छ । एउटै आग्रह – आवेगको धनी हुनुहुन्छ, यसमा विवेक थप्न अझ मेहनत गरौं ।

पुन: अन्तर्राष्ट्रिय युवा दिवसको शुभकामना व्यक्त गर्दछु। ‘४० मुनिका ४०’ अभियानलाई निरन्तरता दिएकोमा अनलाइनखबरलाई धन्यवाद दिंदै आज सम्मानित सबै युवाको आगामी यात्राको सफलताको कामना गर्दछु ।

जय नेपाल !

मिति: २०८३ साल साउन २७ गते ।

(अनलाइनखबरको ४० वर्ष मुनिका ४० युवाहरूको सूची सार्वजनिक कार्यक्रममा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले दिएको सम्बोधनको अंश)