प्रकाशित मिति : ८ चैत्र २०८२, आइतबार
मध्यपूर्वमा जारी युद्ध झन् तीव्र बन्दै गएको छ। आइतबार इरानले इजरायलको मुख्य परमाणु अनुसन्धान केन्द्र नजिकका दुई सहरमा क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्दा १०० भन्दा बढी सर्वसाधारण घाइते भएका छन्। तीन हप्ता अघि सुरु भएको युद्धपछि पहिलो पटक इजरायलको संवेदनशील परमाणु अनुसन्धान केन्द्र आसपास क्षेत्रलाई प्रत्यक्ष रूपमा लक्षित गरिएको हो।
इजरायली रक्षा बल (आइडीएफ)का अनुसार दक्षिणी नेगेभ मरुभूमि क्षेत्रमा पर्ने डिमोना र अराद सहरमा खसेका इरानी क्षेप्यास्त्रहरूलाई अवरोध गर्न असफल भएको थियो। ती सहरहरू कम जनघनत्व भएका भए पनि रणनीतिक दृष्टिले अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छन्, किनकि डिमोनाको आसपासमा इजरायलको मुख्य परमाणु अनुसन्धान केन्द्र अवस्थित छ।
इजरायलको आपतकालीन उद्धार संस्था मागेन डेविड अदोमका अनुसार अरादमा मात्र कम्तीमा ६४ जना घाइते भएका छन्। तीमध्ये ७ जनाको अवस्था गम्भीर, १५ जनाको मध्यम र ४२ जनाको सामान्य रहेको जनाइएको छ। उद्धार टोलीहरूले अझै भग्नावशेषमा खोज तथा उद्धार कार्य जारी राखेका छन्।
यसअघि, डिमोना सहरमा भएको अर्को आक्रमणमा कम्तीमा ४० जना घाइते भएका थिए। दुवै आक्रमणले आवासीय क्षेत्रहरूमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ। अरादमा कम्तीमा १० वटा अपार्टमेन्ट भवनमा क्षति पुगेको छ, जसमा तीनवटा भवन गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त भई ढल्ने जोखिममा रहेको जनाइएको छ।
आक्रमणपछि सार्वजनिक गरिएका दृश्यहरूमा अपार्टमेन्ट भवन नजिक ठूलो खाल्डो परेको र भवनका बाहिरी पर्खालहरू भत्किएको देखिन्छ। प्रारम्भिक जानकारी अनुसार क्षेप्यास्त्र खुला क्षेत्रमा खसे पनि त्यसको प्रभावले आसपासका संरचनामा व्यापक क्षति पुगेको हो।
इजरायलका प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले दुवै सहरमा कुनै पनि व्यक्तिको ज्यान नजानु भाग्यको परिणाम भएको बताएका छन्। उनले भने, “पछिल्ला ४८ घण्टाले इरानले विश्वभरि खतरा उत्पन्न गरिरहेको स्पष्ट प्रमाण दिएको छ।”
उनले इरानले जानाजानी नागरिक क्षेत्रलाई लक्षित गर्दै सामूहिक हत्या गर्ने हतियार प्रयोग गरिरहेको आरोप लगाए। “भाग्यवश कसैको ज्यान गएन । तर, उनीहरूको उद्देश्य नागरिकको हत्या गर्नु हो,” उनले अरादमा पत्रकारहरूसँग भने।
नेतन्याहुले विश्व समुदायलाई इजरायल र अमेरिकासँग मिलेर इरानविरुद्धको युद्धमा सहभागी हुन आह्वान गरेका छन् । उनका अनुसार केही देशहरू यस दिशातर्फ अघि बढ्न थालेका छन्, तर अझ व्यापक अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग आवश्यक छ। उनले इजरायल र अमेरिकाले इरानविरुद्ध “कडा जवाफ” दिइरहेको तर नागरिकलाई लक्षित नगरेको दाबी पनि गरे।
यसैबीच, इजरायली रक्षा बलका प्रवक्ता लेफ्टिनेन्ट कर्नेल नदाव शोशले इरानले असावधानीपूर्ण र खतरनाक आक्रमणहरू गर्दै आएको बताएका छन्। उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत इरानी शासनले मानव जीवनप्रति बेवास्ता गर्दै रणनीतिक रूपमा नागरिक क्षेत्रलाई लक्षित गरिरहेको आरोप लगाए।
अर्कोतर्फ, इरानको संसदका सभामुख मोहम्मद बाघेर घालिबाफले डिमोनाजस्तो कडा सुरक्षायुक्त क्षेत्रमा इजरायलले क्षेप्यास्त्र रोक्न नसक्नु युद्धको नयाँ चरणमा प्रवेशको संकेत भएको बताएका छन्।
यसअघि केही घण्टा अघि इरानको नातान्जस्थित परमाणु समृद्धि केन्द्रमा हवाई आक्रमण भएको थियो। उक्त आक्रमणमा आफ्नो संलग्नता इजरायलले अस्वीकार गरेको छ। इरानी सरकारी समाचार संस्था मिजानका अनुसार, सो आक्रमणपछि कुनै विकिरण चुहावट भएको छैन।
संयुक्त राष्ट्रसंघअन्तर्गतको अन्तर्राष्ट्रिय परमाणु ऊर्जा एजेन्सीले पनि नातान्ज र इजरायलका घटनाबारे निगरानी गरिरहेको जनाएको छ। एजेन्सीका अनुसार हालसम्म कुनै असामान्य विकिरण स्तर वृद्धि भएको रिपोर्ट प्राप्त भएको छैन।
नातान्ज केन्द्र यसअघि पनि सन् २०२५ जुनमा भएको १२ दिने इरान–इजरायल युद्धका क्रममा आक्रमणमा परेको थियो। त्यसपछि सोही महिनामा अमेरिकी सेनाले पनि उक्त क्षेत्रमा आक्रमण गरेको थियो।
एजेन्सीका अनुसार इरानसँग रहेको करिब ९७० पाउन्ड समृद्ध युरेनियमको ठूलो हिस्सा इस्फाहानस्थित केन्द्रमा रहेको छ, जुन गत वर्ष अमेरिकी बम आक्रमणपछि भग्नावशेषमुनि रहेको अनुमान गरिएको छ।
यसैबीच, अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय पेन्टागनले नातान्जमा भएको पछिल्लो आक्रमणबारे टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेको छ।